زنانی دیگر

مطالب جدید منتشر شده در این وبلاگ به شکل سی . دی. در شهر تهران به مناسبت گرامیداشت 8 مارس روز زن پخش شده است

2012-03-07T16:15:00.004-08:00

8 مارس روز طرح مطالبات زنان

بيش از دو قرن از شكل‌گيري حركت متشكل، مستقل و شتابندۀ زنان براي رهايي از بردگي و تبعيض جنسيتي مي‌گذرد. تا قبل از آن اعتراض زنان به نقش و هويت پايمال شده‌شان عموما فردي و پراكنده صورت مي‌گرفت. تعيين 8 مارس به عنوان «روز جهاني زن»، به پيشنهاد و خواست زنان كمونيست و در نتيجۀ تلاش همه سويۀ زنان، به ويژه زنان اروپا و امريكا بود. جنبش زنان اينك هم‌سوتر و پرسوتر، البته با رنگ و بوي متفاوت در جاي جاي كره زمين، با زايش و رويشي نو، پشت ارتجاع را به لرزه درآورده است.

زنان در ميدان‌هاي نيويورك و وال‌استريت با حضور قدرتمند، ضربات باطوم و گاز اشك‌آور ِ پليس حامي غول بزرگ ِ سرمايه‌داري و استثمار را با مشت گره كرده جواب مي‌دهند. در لندن و پاريس و رم و آتن و... زنان به عنوان اولين قربانيان تعديل نيروي انساني در نظام سرمايه‌داري به جرگۀ بيكاران و محرومان رانده مي‌شوند؛ پس شعار مرگ برسرمايه‌داري، مرگ بر نظام ِ تبيض جنسيتي سرداده و به صف خواهران خود در جنبش وال استريت مي‌پيوندند.

در مصر، ليبي، يمن و عربستان، افغانستان و ايران، زنان در وحشيانه‌ترين شرايط برده‌داري از زير حجاب اجباري فرياد «زنده باد آزادي» و «مرگ برديكتاتور» سرمي‌دهند. دستگيري وحشيانه، تجاوزو سنگسار جواب گزمه‌هاي خون‌آشام ِ حامي ديكتاتورها براي آنان است.

امسال «روز جهاني زن» افق‌هاي جديدتري را پيش رو دارد. چشم‌انداز پيوستن زنان ميدان التحرير و ميدان آزادي به زنان هم‌رزم خود در جنبش اشغال وال‌استريت. چشم‌انداز همصدا شدن زنان‌ِ ِ افغانستان، عراق، افريقا و امريكا با زنان ايران در مخالفت با هرگونه جنگ تجاوزكارانه و تلاش براي انقلابي اجتماعي . خواهيم ديد كه به رغم تفاوت‌هاي سياسي- فرهنگي و اجتماعي موجود، به لطف تكنولوژي و رسانه‌هاي گوناگون، زنان هم‌بسته و نه چشم‌و گوشه بسته يكي پس از ديگري پرده‌هاي فريب‌كاري و ريا را پاره كرده و نقاب از چهره‌هايي خواهند كشيد كه زير لواي مذهب و ليبراليسم، زنان را ابژه و كالاي جنسي قلمداد مي‌كنند.

پيام 8 مارس، امسال براي همۀ زنان يك جوهرۀ وجودي مشترك خواهد داشت:‌«مبارزۀ پيگير ِ متشكل و مستقل با تمامي قدرت‌هاي اقتصادي- سياسي- فرهنگي موجود كه با نام دموكراسي ليبرالي يا مذهب يا هر نام پرطمطراق ديگري، بردگي و فرودستي زنان را توجيه مي‌كنند.» اين راه سخت و ناهموار را جنبش زنان، با همۀ توان ذهني و عملي خود پيموده و خواهد پيمود.

شرايط براي زنان در كشورهايي مثل ايران به گونه‌اي متفاوت‌تر و وحشيانه‌تر رقم خورده است. ترويج نگاه ِ به شدت مردسالارانه به زن به عنوان ابزاري صرفا جنسي كه مردان يا از آن بهره جنسي مي‌برند و يا در مقام پدر و برادر و همسر حافظ عفاف و عصمت آنان هستند؛ هر آينه زنان را با خطر تجاوز و قتل‌هاي ناموسي و محروميت‌هاي گوناگون در عرصه‌هاي اموزشي، شغلي و اجتماعي مواجه مي‌كند. جمهوري اسلامي با فريبكاري در ترويج و بسط اين نگاه از طريق كتاب‌هاي آموزشي و رسانه‌هاي عمومي بخشي از جامعه، اعم از زنان و مردان را با اين جريان واپس‌گرا همسو كرده است. لذا زنان به ناچار بايد در دو سنگر مبارزه را به پيش ببرند: سنگر خودي‌ها و حكومتي‌ها. جنبش زنان ايران اميدوار است كه بتواند با كسب همدلي و همراهي خودي‌ها به همراه آنان بساط نظام مبتني بر تمايز طبقاتي، جنسي، نژادي، مذهبي و قومي ِ جمهوري اسلامي ايران را برچيند.

اما ما به عنوان بخشي از جنبش چپ زنان ايران معتقديم كه هر حركتي براي نائل شدن به مقصود بايد اولا خواسته‌ها و اهداف كوتاه مدت و بلند مدت خود را به وضوح طرح نمايد و ثانيا ابزار رسيدن به اين اهداف را از پيش تعيين كند. به نظر ما توجه به اين دو محور اساسي باعث مي‌شود كه جنبش‌هاي گوناگون اعم از كارگران، دانشجويان، زنان، كارمندان، روستائيان و ... از سينه زدن زير عَلم هر مدعي ِ رهبري پرهيز كنند كه نتيجه‌اي جز سرخوردگي و هدر رفتن نيروها نخواهد داشت، آنچنان كه در خيزش سال 88 اتفاق افتاد.

به همين دليل ما، «زناني ديگر»، هشت مارس، روز جهاني زن، را مناسبتي به جا براي طرح مطالبات حداكثري و حداقلي خود مي‌دانيم. ما معتقديم تا محو كامل نظام مالكيت خصوصي، استثمار و از بين رفتن هرگونه سلطۀ طبقاتي، جنسيتي ، مذهبي، قومي، نژادي وغيره، نه زنان كه هيچ‌يك از آحاد جامعه به رهايي نخواهند رسيد. مطالبات حداكثري ودراز مدت زنان در واقع زماني به دست خواهد آمد كه در روندي طولاني هرگونه مناسبات مبتني برتبعيض، استثمار، سلطه، تحميق وتحقير از بين برود. زنان به واقع زماني آزاد خواهند شد كه همه انسان‌ها آزاد شده باشند.

بنابراين و با آگاهي كامل از هدف ِ درازمدت خود، اولين گام براي رسيدن به مطالباتمان را سرنگوني نظام ديكتاتوري و ضدانساني جمهوري اسلامي مي‌دانيم . ابزار ما براي رسيدن به مطالباتمان نه پيروي از رهبران مردم فريب و دغلكار، بلكه تشكل‌هاي مردمي است. اين تشكل‌ها از بطن جامعه،از ميان مردم و توسط خود مردم ايجاد شده و مي‌شود و تا رسيدن به اهداف نهايي خود به مبارزه ادامه خواهند داد. بديهي است كه مطالبات زنان نيز همسو ودر راستاي مطالبات عمومي طرح شده و تعميق خواهد يافت. پس از سرنگوني جمهوري اسلامي، مطالبات حداقلي ما «زناني ديگر» به شرح زير است، جاي ترديد نيست كه ما مبارزه را براي رسيدن به مطالبات حداكثري خود كه همانا محو كامل هرگونه سلطه و استثمار است ادامه خواهيم داد.

جدايي دين از دولت
لغو تمامی قوانین مبتنی بر تبعیض جنسیتی ، ازجمله قوانين مبتني برشرع وعرف، درقانون اساسی ، قوانین مدنی ، شهروندی ، قوانین استخدامی ، قانون کار و هرگونه قانون، آيين‌نامه و دستورالعملي كه مبتني بر مردسالاري و پدرسالاري است و ايجاد فرصت‌ها و حقوق برابر براي زنان و مردان در تمامي عرصه‌هاي عمومي و خصوصي
لغو حجاب وهرگونه پوشش اجباري و تامين آزادي زنان بر بدن خود، ازجمله آزادي سقط جنين تحت پوشش بيمه رايگان؛ آزادي زنان در انتخاب نوع رابطۀ جنسي و مبارزۀ فرهنگي در جهت شكستن تابوهاي ارتجاعي موجود و آموزش روابط جنسي سالم در مدارس و دانشگاه‌ها
آزادي ايجاد تشكل‌هاي زنان در تمامي عرصه‌ها و حوزه‌ها
تدوين قوانيني براي تنبيه و مجازات كساني كه اقدام به خشونت عليه زنان و كودكان مي‌كنند وتامين امداد فوري به قربانيان خشونت و ايجاد خانه‌هاي امن براي زنان و كودكاني كه مورد خشونت واقع شده و يا از خانه فرار كرده‌اند.
لغو بردگي جنسي و پورنوگرافي و تامين شغل و زندگي مناسب براي كارگران جنسي، مبارزه با قاچاق جنسي زنان و كودكان
لغوهرگونه تفكيك جنسيتي در عرصه‌ها و نهادهاي مختلف اجتماعي؛ اقتصادي، فرهنگي، آموزشي با هر توجيه و بهانه‌اي، ايجاد تغييرات اساسي در محتواي كتاب‌هاي آموزشي و برنامه‌هاي فرهنگي و هنري در جهت حذف بن‌مايه‌هاي انقياد و سرسپردگي و اطاعت در زنان و رواج خشونت عليه آنان، زدودن فرهنگ مردسالارانه از گفتار، نوشتار ورسانه‌ها در عرصه‌هاي مختلف، گنجاندن ماده درسي برابري جنسيتي در برنامه‌هاي آموزشي مقاطع مختلف تحصيلي؛ ايجاد واحدهاي مطالعات زنان در دانشگاه‌ها و مبارزه فرهنگي با باورهاي مبتني بر تبعيضات جنسيتي در جامعه و مجازات هرگونه مثله دختران
پذیرش رسمی روز 8 مارس به عنوان روز جهانی زن و برگزاری مراسم و طرح مطالبات زنان در این روز؛ اجرای مصوبات کنفرانس‌های جهانی در مورد حقوق زنان از جمله کنوانسیون رفع تبعیض از زنان و...
برنامه‌ريزي جدي و اساسي براي مبارزه با فقر؛ بيكاري و گراني
تامين رفاه در محل كار و زندگي ازجمله غذاي مجاني و سرويس‌هاي اياب و ذهاب و بازنشستگي مناسب با تورم براي شاغلين؛ ايجاد مهدكودك وشيرخوارگاه، آشپزخانه‌هاي عمومي براي تامين اوقات فراغت، بيمه رايگان و حقوق بيكاري مناسب با تورم؛ سوادآموزي رايگان براي تمامي زنان اعم از شاغل و غيرشاغل
ممنوعیت کار کودکان و تامین حقوق آنان بر اساس معاهدات بین المللی و ادغام این معاهدات در قوانین کشوری؛ اصلاح قانون سن مسئولیت کیفری مطابق با پیمان جهانی حقوق کودک؛ به رسمیت شناختن حقوق برابر برای کودکان متولد شده در خارج از چارچوب خانواده و...
طرح و پي‌گيري برنامه‌هايي عملي در جهت رفاه و ارتقاي موقعيت، اشتغال، سواد‌اموزي و ‌بهداشت و درمان رايگان، بيمه بيكاري و مشكلات و نيازهاي ويژۀ زنان روستايي، مليت‌ها و پيروان اديان ديگر.
برنامه‌ريزي و تدوين قوانيني جهت حفظ محيط زيست و مبارزه با آلودگي‌ها و صدمات وارده به محيط زيست وتنبيه و مجازات مسببان اين صدمات و آلودگي‌ها.

بديهي است كه اين مطالبات فقط با حضور فعال و حمايت فعال خود ِ زنان دست يافتني خواهد بود.

8 مارس را به روز يادگيري و فراگير كردن درس‌هاي خيزش‌هاي انقلابي خود وجهان تبديل كنيم!

8 مارس را به روز همبستگي با جنبش‌هاي منطقه و جهان تبديل كنيم!

8 مارس را به روز مبارزه براي بلند كردن پرچم انقلابي «سرنگون باد رژيم ضد زن جمهوري اسلامي» تبديل كنيم!

زناني ديگر

8 مارس 2011 (18 اسفند 1390)

برهنگی ؟

2012-03-07T16:14:00.002-08:00

عکس‌های برهنه‌ی دختربیست ساله‌ی مصری « ماجده» و پس از آن حمایت‌های زنان اسرائیلی ، ایرانی ... عکس‌های نیمه برهنه‌ی گلشیفته فراهانی ، هنرپیشه‌ی مطرح سینما وپس از آن موج برخوردهای متفاوت ... انتشاراین عکس ها و چگونگی برخورد با آن به دغدغه‌ی ذهنی طیف وسیعی از مردم به ویژه زنان تبدیل شده وپرسشی پیش روی آنان گذاشته تا در این مورد به اظهار نظر بپردازند ،اظهار نظری به صورت آشکار ونهان، با جسارت یا نگرانی از اینکه با این ابراز نظراز جانب اطرافیان چگونه برخورد خواهد شد، به هر حال این روند نه چندان جدید ( چرا که قبلا نیزبه اشکال مختلف مطرح بوده ) اینک به بحث چالش برانگیزی بدل شده است.

انتشار عکس‌های برهنه‌ی ماجده ، گلشیفته و سایرین از آنجایی که در معرض عموم قرار گرفته بحثی است در عرصه‌ی عمومی و نه عرصه‌ی خصوصی ، هر چند بر اساس نظریات مطرح در جنبش زنان عرصه‌ی عمومی و خصوصی از هم جدا نیستند ولی این بدان معنا نیست که در شرایط کنونی مناسبات و روابط موجود در این عرصه‌ها تفاوتی با هم ندارند ، از آن جایی که ما در مناسبات غیرانسانی سرمایه‌داری مردسالار و بویژه در سیستم متحجر اسلامی زندگی می‌کنیم هنوز هماهنگی و انطباق بین این عرصه‌ها به سختی امکان پذیر است. انتشار این عکس ها درهرحال حاوی پیامی است و اجازه‌ی داوری و قضاوت را به بیننده می‌دهد و از آن جایی که اقدامی خارج از عرف وچارچوب وبه شدت تابو شکن بوده واکنش‌های شدیدی را بدنبال داشته است . در هر صورت، قضاوت در مورد « برهنگی» به عنوان یک کنش ، نمی‌تواند یک سو‌نگرانه باشد و از زوایای مختلف قابل طرح و بررسی است .

از بعد تاریخی ،انسان اولیه برهنه بوده و پوشش در ابتدا برای محافظت از سرما ، گرما ، حمل ابزارکار و غیره مورد استفاده قرار می‌گرفته، كما اينكه نمونه‌هاي قبايل بدوي موجود نشان‌دهنده اين نكته مي‌باشد. ولی در پروسه‌ی تاریخی تا کنون، پوشش به مقوله‌ای جامعه‌شناسی ، فرهنگی ، روانشناسی و زیبایی‌شناسی تبدیل شده است.

به جز جوامع بدوی اولیه، آدمی همواره میلی به پوشش، حداقل در مورد دستگاه‌های جنسی و تناسلی خود داشته و به مرور حسی برای پنهان کردن اعضای جنسی در او ایجاد شده که این روند همزمان با ایجاد و رشد نگاه جنسیتی شکل گرفته، نگاهی که در ارتباط مستقیم و هماهنگ با نظام‌های مردسالارسلطه جو وطبقاتی رشد و نمو پیدا کرده است. ولی در واقع آنچه که در این بین مسئله زنان است و موجبات آزار و اذیت آنان را فراهم می‌کند جنس و یا اندام‌های جنسی آنان نیست، پوشش داشتن یا نداشتن این اندام ها نیست بلکه مناسبات، فرهنگ و بینش جنسیتی حاکم است . مناسباتی که در این مورد با دادن حق سلطه و کنترل جامعه بر پیکر زنانه ، حق مالکیت بدن زن به مرد در نقش‌های مختلف همسر ، پدر، برادر ، ایجاد بارسنگینی ازقوانین و مجازات‌های گاه به شدت وحشیانه از جمله شلاق ، زندان ، سنگسار ، بار اخلاقی و ناموس‌پرستی همراه با آزارهای فراوان تا حد کشته شدن زنان در این رابطه ، ایجاد بارعذاب‌آور مذهبی ، اخلاقی و شرم از بدن خود در زنان که منشا بسیاری از خودکشی‌ها ، خودآزاری‌ها وبیماری‌های جسمی و روانی در زنان شده، پیکر زن را به مثابه کالا به اشکال مختلف در ازدواج‌های اجباری و غیراجباری، فحشا و برده‌داری جنسی مورد معامله و خرید و فروش قرار داده و تاریخی مملو از رنج و عذاب برای زنان رقم زده است.

در جوامع اولیه ، زن و مرد کاملا برهنه و فارغ از هر گونه نگاه و برخورد جنسیتی ، آزادانه در کنار هم بودند ، درآن زمان، هنوز مناسبات استثمارگرانه و قدرت مدار پدید نیامده و آدمی به کالایی در جهت مناسبات مالکیت خصوصی و سلطه تبدیل نشده بود از این روی خارج از بار جنسیتی که در طول تاریخ بر آدمی تحمیل شد، قسمت‌های مختلف بدن انسان فرقی با هم نداشته واساسا نیازی به پوشش و پنهان کردن اندام‌های جنسی نبود.

در پروسه تاریخی ، همزمان با ایجاد سیستم‌های طبقاتی ، مردسالار و سلطه جو بدن زن نیز به عنوان کالا و ابزار مورد استفاده قرار گرفت و اکنون در مناسبات سرمایه‌داری این استفاده کالایی به شدید ترین وجه خود رسیده تا آنجایی که فحشا ، پورنوگرافی و تجارت سکس به یکی از ارکان اصلی و پردرآمد تجارت سرمایه‌داری تبدیل شده است.

در سیستم طبقاتی و به ویژه سرمایه‌داری حاکم ، پروسه تولید بر اساس استثمار و تملک ارزش افزوده به وسیله صاحبان سرمایه شکل گرفته واین روند به ایجاد از خود بیگانگی ناشی از مناسبات کالایی منجر شده ، در این زمینه انسان و هر یک از اعضای او نیز به مثابه ابزار و کالا در جهت این بهره کشی و حفظ و تعمیق مناسبات ناشی از آن عمل می کنند .

نویسنده ای که با قلم زدن به حفظ مناسبات غیرانسانی موجود کمک می‌کند در واقع ابزاری است در خدمت سیستم حاکم ، در این رابطه ، دست او ، قلم او، ابزاری است برای این سیستم، اما آنگاه که این نوشتن علی‌رغم شرایط سرکوب ، به روشنگری ، آگاهی بخشی ، رشد و پرورش ویژگی‌ها و مسائل انسانی می‌پردازد نه تنها به بقای سیستم کمک نمی‌کند بلکه به مبارزه برای رسیدن به آرمان‌های انسانی می‌پردازد در این صورت دست وقلم او نه تنها ابزار نیست بلکه سلاحی برای مبارزه است ، نه تنها احساس از خود بیگانگی ایجاد نمی‌کند بلکه به نوعی هارمونی و هماهنگی زیبا و انسانی بین فرد وهویت او، فرد و محصول او اعم از مادی و غیر مادی منجر می‌شود.

از این منظر، درمناسبات موجود که زن و اندام‌های جنسی او به ابزاری در بازار سکس و تجارت جنسی تبدیل شده‌اند اقدام معترضانه ماجده برغم آنکه اقدامی اعتراضی و عکس‌العملی بوده و شاید از بار آگاهی و عمق چندانی برخوردار نباشد ، تاثیر فراوانی داشته ، در واقع ماجده با برهنگی و نشان دادن اندام‌های جنسی خود به مقابله با سیستم حاکم ، اسلام گرایی واپس گرا و هر نگرش و تفکری که زن را کالای جنسی می‌داند پرداخته ، اینجا دیگربدن و اندام‌های جنسی او ابزار نیست بلکه به عنوان بخشی از پیکر انسانی او مطرح شده ، این اقدامی است درمقابله با نظام استثمارگر جنسی و هر آنچه که زن و اندام‌های او را ابزار و کالا فرض کرده و سعی بر پوشش و پنهان کردن آن دارد، یا مبادرت به استفاده خصوصی در قالب ازدواج و مناسبات خانوادگی نموده ، و یا به صورت عرضه عمومی و کالایی در قالب فحشا ، پورنوگرافی و تجارت سکس مورد بهره‌برداری قرارداده است . در همین ارتباط ، در کشوری چون ایران که حکومتی ایدئولوژیک و سرکوبگردر آن حاکم است اساسا پوشش وحجاب امری سیاسی است و در این زمینه برخوردهای شدید و مجازات‌های غیر انسانی حاکم است ولی در کشورهای غربی نیز که از آزادی‌های فردی بیشتری برخوردارند قوانینی وجود دارد که محدودیت‌هایی در مورد نوع پوشش و میزان برهنگی ایجاد می‌کند و علی‌رغم آزادی فردی وحق انتخاب پوشش و مالکیت هر فرد بر جسم خود، سیستم از طریق وضع قوانین در این زمینه محدودیت‌هایی ایجاد کرده ودر واقع استثمار جنسی حاکم ازطریق قوانین، اعمال کنترل و سلطه می‌کند .

درمورد موج برهنگی جدید ، باید گفت جنس حرکات آن با هم متفاوت است ، ماجده عکس‌های خود را زمانی در معرض دید جهان گذاشت که در مصر اسلام گرایی واپس گرا این فرزند راستین نئولیبرالیسم سوار بر موج حرکت مردمی که خواهان سرنگونی دیکتاتوری و برقراری دموکراسی بودند به صحنه آمد با شعارها و خواسته‌هایی که حداقل برای مردم ایران با تجربه ی کابوس سی وچند ساله دیکتاتوری اسلامی و پرداخت بهای سنگین آن،آشناست. عمل ماجده کنشی اعتراضی به جریان زن ستیزو سرکوبگر اسلامی بود سرکوبی که از همان ابتدا با تعرض به زنان در میدان تحریر شروع شد. در واقع ماجده، با حرکتی فردی و مستقل و به ويژه با فيگورهايي كه نشانه‌هاي كنايه‌آميزي از زنان شاغل در صنعت پورنوگرافي بود، به هرگونه سرکوب و تضییع حقوق انسانی خود به عنوان یک زن اعتراض کرد. در این میان نگاه ها و برخوردها به عمل او بسیار متفاوت و متضاد بود ، برخی آن را پر شورانه تایید کردند و برخی آن را هتاکانه نفی کردند.

ازجمله مسائل قابل توجه دررابطه با عکس‌های ماجده این است که ، عکس های «کریم» دوست پسر ماجده هم زمان با او منتشر شده بود ولی هیچ جا به عکس‌های برهنه‌ی کریم برخورد نشد و همه اعم از موافقین و مخالفین از این مسئله گذشتند، در حالی که این حرکت از سوی یک زن و مرد با هم صورت گرفته بود ولی عکس برهنه‌ی یک مرد کاملا عادی تلقی شده ، ارزش گذاری نشد ، قضاوت نشد و اساسا در این مورد بحثی در نگرفت که این خود نشان دهنده‌ی یک ذهنیت پنهان در جامعه هم در میان موافقین و هم مخالفین در مورد تفاوت برهنگی زن و مرد بود و بدین معنا که حاکمیت تفکر مردسالارانه و نگاه جنسیتی به پیکر زن تا چه حد در اعماق فرهنگ و نگرش مردم رسوخ دارد.

کنش ماجده یک کنش اعتراضی بود ، هرانسانی مالک بدن خویش است و حق دارد در مورد نوع پوشش خود تصمیم بگیرد ، ما معتقدیم که هر گونه برخورد ابزاری با جسم و استفاده کالایی ، تبلیغی و تجاری ازآن درهرشکلی، به نوعی بی هویتی است بی هویتی که سیستم‌های غیرانسانی تا کنون موجود، براساس نگرش جنسی و سکسی به زن به آن دامن زده‌اند تا آنجا که اکثریت زنان نیز به خود به همین دید نگاه می‌کنند ومعیار ارزش یا عدم ارزش خویش را در بدن خود، جوانی ، زیبایی و قدرت باروری می‌دانند.

تجربه مبارزات گذشته نشان می‌دهد که آزادی‌های دموکراتیک و حقوق فردی با حفظ ارزش‌های انسانی و حقوق سایرین معنا پیدا می‌کند ونمی توان ازهرراهی برای رسیدن به هدف استفاده کرد ، راه مبارزه خود بخشی از هدف است و هیچگاه نمی‌توان با راه و ابزار غیر انسانی و ضد ارزش به ارزش‌ها دست یافت ازاین منظر، عمل ماجده تاثیرگذاراست نه صرفا به این دلیل که عملی معترضانه وجسورانه است و دیدگاه‌های موافق عمدتا ازاین منظربرخوردکرده اند،بلکه بیشتر به این دلیل که این عریانی، به نوعی به چالش کشیدن سیستم کالایی حاکم بر پیکر زنانه است اوعملا نشان داده که یک زن مالک جسم خویش است وحق دارد هر گونه که می‌خواهد در مورد آن تصمیم بگیرد ، او نشان داده که بدن او و و هر زنی کالا نیست و اینکه اندام‌های جنسی زن اگر نگرش جنسیتی و سکسی سلطه جو را از آن بگیریم عضوی است چون سایر اعضا و ویژگی خاصی ندارد، این مناسبات ضد انسانی حاکم است که عضو جنسی زن راعضو ویژه دانسته و آن را می‌پوشاند ، پنهان می‌کند، با آن تجارت می‌کند ،کسب درآمد می‌کند و نهایتا با دستاویز قرار دادن همین مسائل، زن را سرکوب می‌کند.

چگونگی اقدام و انتشارعکس‌های گل شیفته نسبت به ماجده متفاوت است ، گلشیفته به عنوان یک هنرپیشه در یک آکسیون جمعی، تیزر تبلیغاتی مربوط به نهادی سینمایی در فرانسه ( کانون سینمایی سزار) به گرفتن این عکس‌ها اقدام کرده ،یعنی درعرصه فعالیت هنری، وگذاشتن این عکس ها درصفحه اینترنتی، بدون هیچ گونه اظهار نظرخاصی از جانب او صورت گرفته ، در حالیکه ماجده مطرح کرده بود که این کار به عنوان یک اعتراض انقلابی به شرایط است. گلشیفته هنرمند مطرحی است که از شرایط خفقان جمهوری اسلامی جان به لب شده ، از نسل جوانی است که درست در تقابل و تضاد با هر آنچه جمهوری اسلامی طی این سی و چندسال می‌خواسته بسازد، قرار دارد، هنرمندی که در عرصه‌ی سینمای جهانی کار می‌کند و در حال مطرح شدن است، اودخترجوانی است که از شرایط ایران سرخورده، و بار چندین ساله‌ی سرکوب و سانسوررا كشيده و اینک در شرایطي به اصطلاح آزاد، در جامعه‌اي زندگي و فعاليت هنري می کند كه هنرپيشگان آن با انگيزه‌ها و اهداف متفاوتي روي پرده سينما برهنه مي‌شوند. او مي‌تواند در روند فعاليت هنري‌اش در اين جامعه جذب سينماي هاليوود شود و يا به سينماي آلترناتيو بپيوندد، اگرما می خواهیم ازاو فاحشه بسازیم یا قهرمان این مسئله به ما مخاطبین برمی گردد .

ازآنجایی که در مسیرگذرازسنت به مدرنیته جامعه‌ی ما یکدست وهمگون نیست وفرهنگ‌ها و باورهای مختلفی در آن به چشم می‌خورد، برخوردها‌ی متفاوتی نیز در این مورد صورت می‌گیرد. برخوردهای افراطی از هر دو گروه مخالفین و موافقین خودمسئله سازبوده و به نوعی، ماهیت کار گلشیفته را تغییر داده است. آری گل شیفته حق دارد هر گونه که می‌خواهد بپوشد یا نپوشد و این جسارت را دارد که خود را نیمه برهنه در معرض دید عموم قرار دهد و هر گونه مخالفت با این حق فردی او از زاویه دیدگاه‌های مذهبی ، ناسیونالیستی، متعصبانه‌، ناموسی و غیرتی در واقع نگرشی مردسالارانه و متعصبانه است.

از دیدگاهی که عاری ازبار جنسیتی است زنی که خود را با چادر و روبنده می‌پوشاند به جسم خود به عنوان یک وسیله جنسی نگاه می‌کند، زنی که به جسم خود به عنوان یک کالا برخورد می‌کند چه در فحشا و چه با ازدواج و مناسباتی که جسم خود را واگذارمی‌کند و در ازای آن از امنیت و رفاه اقتصادی و ... برخوردار می‌شود به جسم خود به عنوان ابزار جنسی برخورد می‌کند، زنی که در عرصه هنر و سینما جسم خود را چون کالایی عرضه می‌کند و این عرضه کاملا بار جنسی و سکسی دارد باز هم دارای همان نگاه جنسیتی است.

عریانی جسم انسان چه زن ، چه مرد خارج ازمناسبات، فرهنگ و تفکر مردسالارانه و فارغ از بار جنسیتی حاکم اساسا نه مسئله است و نه مسئله ساز،مشکل اساسی در این میان ، مناسبات جنسیتی حاکم است که در ارتباط مستقیم و هماهنگ با سیستم طبقاتی ، مردسالار و سلطه جو پدید آمده و تنها با از بین رفتن این سیستم ، از بین خواهد رفت.

زناني ديگر

اسفند 90

روند حرکت دادخواهي خانواده‌هاي زندانيان سياسي

2012-03-07T16:13:00.000-08:00

حرکت دادخواهانه خانواده‌هاي زندانيان سياسي كه عمدتا توسط زنان پي‌گيري مي‌شده است، از پیش از انقلاب آغاز شد. با برآمد سیاسی جامعه و خیزش مردمی در سال 1357، خانواده‌های زندانیان سیاسی هر روز به شکل‌های مختلف دست به اعتراض می‌زدند. در دی ماه 1357، خانواده‌ها در دادگستری متحن شدند، این تحصن 15 روز به طول انجامید. خواسته خانواده‌ها آزادی زندانیان سیاسی بود. آنها اعلام کرده بودند تا زمانی که فرزندان‌شان از زندان آزاد نشوند، به خانه‌های خود باز نمی‌گردند. این تحصن در ابتدا با تعداد 20 نفر از مادران زندانیان سیاسی آغاز شد و در ادامه حرکت خود با حمایت گسترده دیگر خانواده‌ها و فعالان سیاسی روبرو شد. در این مدت شاه رفت و بختیار نخست وزیر شد. بختیار قول آزادی زندانیان سیاسی را داد و پس از دو روز زندانیان آزاد و به دادگستری منتقل شدند و یک شب را با خانواده‌های‌شان در دادگستری سپری کردند و روز بعد تمامی زندانیان سیاسی آزاد شده به همراه خانوادههای خود روی دست‌های مردم به خانه باز گشتند.

شاه رفت و خمینی آمد. در دوران كوتاه ِ قبل از قدرت‌گيري كامل جمهوري اسلامي تمام گروه‌های سیاسی امكان فعالیت یافتند و به شکل علنی در خیابان‌ها و جلوی دانشگاه‌ها بساط پهن کردند. این دوران طلایی خیلی به درازا نکشید و همه نیروهای سیاسی شناسایی شدند و سردمداران نظام تصمیم گرفتند برای استقرار حکومت اسلامی‌شان، دست به یک پاک سازی اساسی بزنند و نامحرمان را از گرد خود پاک کنند. ابتدا حجاب را اجباری کردند، بعد انقلاب فرهنگی را به راه انداختند و دانشجویان معترض را اخراج یا دستگیر کردند. بسیاری از مردم که مورد تعرض قرار گرفته بودند با خود می‌گفتند: «چه قرار بود بشود و چه شد! کجای کار را اشتباه کردیم؟ همین دیروز بود که در خیابان برای برکناری شاه سنگر به سنگر با هم مبارزه می‌کردیم، حال چرا باید به زندان بیافتیم.» خانواده‌ها دوران خوشی‌شان به سر رسیده بود و سر در گم و متحیر دوباره خود را جلوی زندان‌ها یافتند. بایستی دل قوی داشت و کاری کرد و دوباره اعتراض خانواده‌ها آغاز شد، ولی گوش شنوایی نبود. حاکمان تصمیم‌شان را گرفته بودند، باید همه را از تیغ بگذرانند و هر صدای مخالفی را در نطفه خفه کنند. ابتدا بایستی شهرهای مرزی را خاموش کنند. خمینی با دستوری صریح خلخالی را به سمت قاضی شرع برگزید و به او اختیار تام داد که کردستان را آرام کند. سپس بایستی زنان را خفه کنند و با ایجاد رعب و وحشت و اسیدپاشی آنها را خانه نشین کنند، بعد بایستی دانشجویان را ساکت کنند که با اخراج و دستگیری‌های گسترده این امر نیز متحقق شد و پس از آن نوبت پاکسازی محل‌های کار رسید.

مادران و خانواده‌ها هراسان به این طرف و آن طرف می‌رفتند که چه باید بکنند. به هر دری می‌زدند تا شاید بتوانند فرزندان‌شان را نجات دهند، ولی بی‌نتیجه بود و هر روز تعداد زیادی اعدام می‌شدند. حاکمان تصمیم به قلع و قمع گرفته بودند و کشتارهای بی‌رحمانه زندانیان سیاسی در زندان‌ها آغاز شد.

از سال 1360 تا سال 1367 خانواده‌ها جلوی زندان‌ها در رفت و آمد بودند و این رفت و آمدهای دایمی در شرایط سخت آنها را به هم نزدیک‌تر کرد. همدیگر را می‌دیدند، به خانه‌های هم می‌رفتند، دیدارهای جمعی می‌گذاشتند، با هم به سفر می‌رفتند و تلاش می‌کردند که این شرایط سخت را برای هم راحت‌تر کنند و حرف مشترک‌شان هم که بررسی وضعیت زندانی بود را پي‌بگيرند. این وضع را پذیرفته بودند و با انتظار آزادی عزیزشان روزگار را می‌گذراندند، تا اینکه خمینی جام زهر را سر کشید و جنگ ایران و عراق پایان یافت و دوران سازندگی و پاک‌سازی زندان‌ها آغاز شد. تابستان 67 از راه رسید و ملاقات‌ها قطع شد. چندی نگذشت که خبر کشته شدن تعداد زیادی از زندانیان سیاسی دهان به دهان به همه جا رسید.

ابتدا خانواده‌ها باور نمی‌کردند، ولی کم‌کم متوجه شدند که این جنایت در زمان قطع ملاقات‌ها به وقوع پیوسته است و بسیاری از زندانیان را کشته‌اند. صدای اعتراض خانواده‌ها بلند شد و این حرکت شکل منسجم‌تری به خود گرفت. تحصن در برابر کاخ دادگستری، گردهمائی در برابر دادستانی، برگزاری مراسم برای دادن طوماری اعتراضی با 370 امضاء به کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد، تماس با خارج از کشور، تماس با کمیته‌های حقوق بشر و جامعه‌های دفاع از زندانیان سیاسی و غیرو در اعتراض به چرایی و چگونگی کشتار گروهی زندانیانی که حکم زندان داشتند و برخی نیز حکم آزادی، این اعتراض‌ها سرانجام به واکنش اروپائی‌ها و آمریکائی‌ها منجر شد. در 21 مهرماه، پارلمان اروپا با تصویب قطعنامه‌ای در مورد نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، از دولت ایران می‌خواهد که هیأتی به منظور بررسی وضعیت زندان‌ها عازم ایران شود. 18 آذرماه، پارلمان آلمان قطعنامه‌ای تصویب می‌کند که در آن نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی به شدت مورد انتقاد قرار می‌گیرد. ولی عاقبت چه شد و سازمان ملل چه کرد؟ هیچ!

آذر ماه زنگ‌ها به صدا در آمد و خانواده‌ها را یکی یکی برای تحویل گرفتن ساک کشته‌شدگان به کمیته‌های مختلف شهر احضار کردند. اینجا بود که مطمئن شدند عزیزشان را کشته‌اند. خانواده‌ها مراسم می‌گرفتند و حکومت آنها را تهدید می‌کرد که مبادا صدایی در بیاید. خانواده‌ها به گورستان‌ها می‌رفتند و بین اوین و بهشت زهرا توپ فوتبال شده بودند و هیچ مسئولی پاسخی نمی‌داد، آنها چگونه کشته‌اند؟ چرا کشته شده‌اند؟ وصیت‌نامه‌شان کجاست؟ در کجا دفن شده‌اند؟ ولی باز خانواده‌ها دست از تلاش برنداشتند و خاوران را یافتند و برخی خاک را کاویدند و جنازه‌های با لباس را در آنجا یافتند. خاوران شد میعادگاه مادران.

از آن پس تا کنون مادران، خواهران و همسران شاید بیشترین کسانی هستند که یاد این عزیزان را زنده نگاه می‌دارند، پدران و برادران نیز هستند ولی نقش آنها در این حرکت جمعی کم‌رنگ‌تر است. در این راه خانواده‌ها را بارها مورد اذیت و آزار قرار دادند. احضار و تهدید کردند، به زندان انداختند، از کار برکنار کردند، ممنوع‌الخروج کردند، مورد حمله قرار گرفتند، وابستگان‌شان را مورد اذیت و آزار قرار دادند و به اشکال مختلف از حق زندگی فردی و اجتماعی محروم‌شان کردند، ولی خانواده‌ها با تلاش بسیار این حداقل را برای خود حفظ کردند، نيروهاي امنيتي خاك خاوران را بارها زير و رو كردند ولي خانواده ها بر پشته هاي خاك، ياد عزيزان شان را همچنان حفظ كردند، درب جلوی خاوران را بستند، خانواده ها از دري دیگر وارد شدند، هر روز که خانواده‌ها پایشان به آنجا می‌رسد، سر و کله نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات پیدا می‌شود ولی خانواده‌ها می روند و حاضر نیستند این حداقل را به آنها واگذار کنند، زيرا سند جنايتي است كه بايد تا روز دادخواهی حفظ شود و پاسخ سوال‌های بی‌جواب خود را بگیرند.

در طی این سال‌ها کشتارها همچنان ادامه دارد. از کشتار سردمدارن حکومت پادشاهی گرفته تا کشتار مبارزان کرد در کردستان، کشتار زندانیان سیاسی در سال 1360 تا كشتار دسته جمعي سال 67، کشتار دسته جمعی زندانیان سیاسی در تابستان سال 1367، کشتار نیروها و فعالین سیاسی در سال‌های بعد از 67، کشتار و ترور نویسندگان در پاییز 1377، کشتار دانشجویان در 1378 و کشتار خیابانی در تابستان سال 1388 و این روند کشتار و خون ریزی همچنان ادامه دارد.

هم اکنون نیز شاهدیم که پس از خیزش مردمی سال 88 و کشته شدن انسان‌هایی که برای ساده‌ترین حق خود به خیابان آمده بودند، حرکت جدیدی به شکل سازمان‌یافته تری آغاز شده است و کارزاری به نام مادران پارک لاله شکل گرفته است. ابتدا این حرکت صرفا در اعتراض به کشته شدگان سال 88 حرکت می‌کرد ولی در روند شکل‌یابی خود به صدای دادخواهی تمامی خانواده‌های کشته‌شدگان در سی و سه سال حاکمیت جمهوری اسلامی تبديل شده و سه خواسته مشخص را برای خود تعریف کرده است. این خواسته‌ها می تواند افراد زیادی را حول خود جمع کند.

1- آزادی تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی؛

2- لغو قانون مجازات اعدام؛

3- محاکمه عادلانه و علنی آمران و عاملان تمامی کشتارهای صورت گرفته در دوران حاکمیت جمهوری اسلامی.

مادران و خانواده‌های قدیمی و جدید شاید از بزرگ‌ترین دادخواهانی بوده‌اند که در این سال‌ها به این اعدام‌ها اعتراض کرده‌اند و در جهت افشای سیاست‌های سرکوبگرانه و جنایتکارانه رژیم جمهوری اسلامی گام برداشته‌اند. خانواده‌ها به همراه فعالان سیاسی تلاش کرده‌اند یاد جان باختگان را به اشکال مختلف زنده نگاه دارند، با رفتن به خاوران، با برگزاری مراسم در منازل، با برگزاری یادبودها، با گردهم آیی‌های مختلف، با همراهی با دیگر خانواده‌های کشته شدگان، با جمع شدن‌ها در خیابان و با حمایت از تمامی حرکت‌های دادخواهانه. در طی این سال‌ها تلاش‌های بسیاری در راستای دادخواهی توسط خانواده‌های جان‌باختگان و زندانیان سیاسی آزاد شده، بخصوص زنان صورت گرفته است که برخی را اشاره وار در زیرذکر می‌کنیم:

- برگزاری مراسم یادبود توسط خانواده‌ها و رفتن دایمی به خاوران و دیگر گورهای کشته‌شدگان در تهران و شهرستان ها؛

- دیدار دایمی خانواده‌ها با یکدیگر و تلاش در حفظ این ارتباط‌ها؛

- برگزاری مراسم یادبود برای مادران و خانواده‌های فوت شده که همواره نقشی فعال در افشاگری داشته‌اند؛

- ثبت خاطرات و بازگویی جنایات صورت گرفته به شکل دایمی برای جلوگیری از تکرار جنایت؛

- نوشتن مقاله‌ها و گزارش‌ها و دادنامه‌هایی افشاگرانه از ابتدای تشکیل حکومت اسلامی تا کنون توسط خانواده‌های جان باختگان، که خود بهترین گواه تاریخ است؛

- راه اندازی سایت بیداران برای جلوگیری از فراموشی و ثبت حافظه تاریخی خانواده‌ها؛ www.bidaran.net

- ایجاد خاوران مجازی برای ثبت نام و مشخصات جان باختگان دفن شده در خاوران؛

- راه اندازی سایت کمیته دفاع http://www.komitedefa.org/text/edamha

- ایجاد کارزاری به نام تریبونال برای برگزاری دادگاهی نمادین که با تلاش‌های بسیار در حال به ثمر رسیدن است و احتمالا در تابستان امسال این دادگاه برگزار خواهد شد؛ [i] http://www.irantribunal.com/farsi.html

- نوشتن کتاب‌هايی توسط خانواده‌های جان‌باختگان و زندانیان سیاسی جان به در برده از اعدام؛ «حقیقت ساده» و «علیه فراموشی» منیره برادران، «نه زیستن، نه مرگ» ایرج مصداقی، «رازهای گل سرخ و کلاغ» مهدی اصلانی و ... ؛

- نوشتن مقاله و کتاب و خاطرات توسط خانواده کشته شدگان پاییز 1377؛

- مستندسازی و تحقیق حقوقی پیرامون کشتارهای گروهی توسط حقوق‌دان های بخصوص زنان فعال؛

- پرداختن به کشتار زندانیان سیاسی و تهیه فیلم از مادران توسط بنیاد پژوهش های زنان؛ http://www.iwsf.org

- اعلام حضور با خواست‌های مشخص جمعی از خانواده‌های جان باختگان دهه 60 در سال 88؛ [ii]

- گردآوری اطلاعات کشته‌شدگان توسط بنیاد عبدالرحمن برومند http://www.abfiran.orgو نوشتن گزارشی در مورد کشتار سال 67 توسط قاضی جفری رابرتسون وکیل دادگستری؛

- ایجاد کارزاری برای رساندن صدای دادخواهی مادران و خانواده‌های کشته‌شدگان در حکومت اسلامی پس از کشتار خیابانی خیزش مردمی سال 88 توسط مادران پارک لاله(مادران عزادار)؛ www.mpliran.com

- جمع آوری مستندات و تهیه فیلم از خانواده های کشته شدگان؛

- راه اندازی سایت سرخ- سبز برای استخراج مشخصات کشته شدگان اخیر؛ http://sorkhesabz.com/fa/martyr

- راه اندازی سایت دفتر پیگیری وضعیت زندانیان سیاس؛ http://prisoners.rahana.org

- و بسیاری موارد دیگر که به دلیل حجم زیاد موارد قابل ذکر نیست.

اینک پس از گذشت سال‌ها هنوز خانواده‌ها به دنبال دادخواهی‌اند و نه تنها هیچ پاسخی مبنی بر قبول کشتارها از مسئولان جمهوری اسلامی دریافت نکرده‌اند، بلکه از سازمان‌ها و جوامع بین المللی نیز هیچ نشانه‌ای از بررسی این کشتارها صورت نگرفته است. در طی این مدت نیز چندین بار نمایندگانی از سازمان ملل برای کشف حقایق مربوط به کشتارها و نقض حقوق زندانیان به ایران آمدند، ولی پرونده این جنایات بایگانی شده است. هم اکنون نیز نماینده ویژه ای از طرف سازمان ملل انتخاب شده است ولی در اولین گزارش خود هیچ اشاره‌ای به کشته شدگان گذشته و اخیر نکرده است که این سیاست با اعتراض‌های بیشمار خانواده‌ها و فعالان سیاسی روبرو شده است.

ما زنانی دیگر از تمامی فعالیت‌های دادخواهانه خانواده‌ها و تمامی فعالان سیاسی که در این زمینه تلاش می‌کنند تا صدای دادخواهی خود و مردم ایران را به گوش جهانیان برسانند، حمایت می‌کنیم و معتقدیم این حرکت دادخواهانه بالاخره روزی به به بار خواهد نشست و تمامی جنایت کاران در دادگاه‌های مردمی و عادلانه محاکمه خواهند شد، ولی معتقدیم اگر این صداها یکی شوند، می‌توانند کوه را جابه جا كرده و دیکتاتوری خون و جنايت اسلامی را به زانو در آورند.

زنانی دیگر

اسفند ماه 1390

[i] - http://www.irantribunal.com/farsi.html- برای نخستین بار در تاریخ ایران، کارزاری جهانی برای رسیدگی مردمی به کشتار زندانیان سیاسی در حال شکل گرفتن است. پیش از این، چنین دادگاهی با عنوان دادگاه راسل در سال ١۹۶۷، علیه جنایات جنگی دولت آمریکا در ویتنام برگزار شد. غیر از دادگاه راسل، تقریبا تمامی محاکماتی که در قرن معاصر برگزار شده، میان دولت ها بوده و یا به درخواست دولت ها برگزار شده است. دادگاه راسل،تنها دادگاهی در تاریخ معاصر است، که مستقل از دولت ها و حکومت ها، علیه جنایات جنگی دولت آمریکا در ویتنام برگزار شد.

فرمان ایمپالای سرخ به وسیله چه کسانی و به کدام سمت رانده می‌شود؟

2012-03-07T16:11:00.002-08:00

ایمپالای سرخ نام رمان 264 صفحه‌ای خانم بنفشه حجازی است که در سال 1389 چاپ شده و حتماً در محافل روشنفکری خوانندگانی را جذب کرده است.

نوشتۀ حاضر نه نقد یک رمان ادبی و نه یک واکاوی زنانه از رمان (که البته باید از این دو زاویه در فرصت مناسب نیز بررسي شود)، بلکه فقط ابراز خشم و اعتراضی است به ماهیت و سمت‌گیری رمان که به زعم ما، لگد مال کردن آرمانگرایی جنبش چپ ایران در چند دهۀ گذشته است. صفحه به صفحه این کتاب ما را به یاد تزهای تئوریسین‌های رژیم پهلوی از یک سو و دشنام گویی های سران جمهوری اسلامی و جناح‌هاي رانده شده از حاكميت در جمهوري اسلامي از سوی دیگر می اندازد؛ آنگونه که همیشه می گویند: « آرمان چپ مرده است. »

رشته اصلی کلام در دست آقای ایرج خردمند است. شخصیتی کاریزما و سخنران و نویسنده‌ای محبوب که در محافل روشنفکری و دانشجویی مورد توجه و در مرکز دایره است. هم اوست که از همۀ خم و چم‌های جریانات سیاسی: از حزب توده، فداییان و حزب کمونیست و... خبر دارد. هم اوست که می‌داند آنان چطور به جان هم می‌افتادند و یک دیگر را ترور فیزیکی می‌کردند. هم اوست که می داند زنان و کودکان چگونه مورد سوءِ استفادۀ چپ‌ها قرارمی‌گرفتند و هم او است كه بهتر از همه می داند ایدئولوژی چپ از اساس بی‌مایه است و در تحلیل پدیده‌های تاریخی دستش به جایی بند نیست:

«آنها پارادایم‌های مارکسی را حقیقت و بقیه را کاذب و بورژوایی و منحرف کننده می‌دانستند و هنوز هم می دانند. آنها از این مبنا شروع می‌کنند که تاریخ، مبارزه طبقات است پس هر پدیدۀ تاریخی را باید مستقیماً به طبقات وصل کرد و... بنابراین آنها قادر نیستند پدیده‌های فرهنگی را تحلیل و تبیین کنند. ملاعمر برای آنها پدیده‌ای ناشناخته است، آن‌چنان‌كه رویکرد به سنت از دهۀ چهل به بعد برای آنها بیگانه...» ( ص 188)

نوشتۀ حاضر قصد حمایت یا توجیه انحرافات و اشتباهات جنبش چپ این چند دهه را ندارد و معتقديم حتماً روزی و در فضایی بی‌طرفانه و سالم و آزاد، باید هر یک از این جریانات خود را نقد کنند. مسئله برای ما جنبۀ دیگر قضیه است.

نگاهی به شرایط کنونی و هم چنین سی سال اخیر بیندازیم. آیا آنچه از تریبون خردمندها شنیده می‌شود زوزه های خشم‌آگین تئوریسین های سلطه و ستم را یادآور نمی شود؟

ما معتقدیم: این که هنوز هر حرکت اعتراضی کوچک ( حتا برای دریافت حقوق پرداخت نشدۀ چند ماهه) حرکتی به شدت سیاسی و منسوب به چپ تلقی می شود نه به دلیل اشتباهات و انحرافات این یا آن جریان سیاسی دهۀ پنجاه بلکه به دلیل دشمنی این آرمان با مالکیت خصوصی و بهره کشی است.

خردمند می گوید: « نهادهای جامعه مدنی دو دسته اند، دسته‌ای گرم و سیاسی و دسته‌ای سرد و غیرسیاسی. هر جریان سیاسی که بخواهد نهادهای سرد و غیرسیاسی را گرم و سیاسی کند عمل ضد دموکراتیک انجام داده است... آخر سازمان طرفداری از صلح را چه به ایدئولوژی سیاسی...» (ص 124)

در جایی دیگر: « به قول ماکس وبر، استبداد در شرق مشروعیت یافته است و مشروعیتش را از قانون و مردم نمی گیرد بلکه مشروعیتش وابسته به امور دیگر است. استبداد اساساً فردی است و هیچ قانونی بر آن نظارت ندارد... » (ص 102)

خردمند با زیرکی تمام و با آوردن نقل‌قول‌هایی از این دست از یک سو و له کردن جنبش چپ ایران از سوی دیگر، زمینه را برای ارائه تزهای لیبرالی و آبکی خود آماده می کند.

« تشکیل NGO های مختلف تا انجمن‌های محلی و اصناف و گردهمایی دیگر قدرت، مردم است در برابر حکومت و... » (ص 257)

ما معتقدیم: تشکیل نهادهای صنفی مستقل، شوراهای زنان، دانشجویان، کارگران و... در محیط کار و اجتماع، حرکت آغازین و پشتوانۀ محکم هر جنبش رادیکال است. اما این جنین نارس است و خون درون ِ رگ هایش از اندیشه‌ای نشئت می گیرد که لغو تمامی تفاوت‌های طبقاتی، جنسیتی، مذهبی، نژادی و قومی آرمان و هدفش هست و خواهد بود.

ما مدعی نیستیم که خانم حجازی از روی عمد و با اهداف سیاسی و تمایلات شخصی خودشان ( یا به سفارش کسانی) به نوشتن و چاپ این رمان اقدام کرده است اما مسلماً برآیند خوانش این رمان، اولین تصوری را که برای خواننده ناآشنا به جنبش چپ به وجود خواهدآورد آن است که فریادآرمان خواهی( آزادی، صلح و برابری) از سوی جنبش چپ، شعاری بیش نیست و باید به دنبال نسخه‌های پیچیده شده به وسیله لیبرال دموکراسی و حقوق بشری سرمایه داری گشت و این خوش خدمتی از جانب خانم حجازی بسی به موقع بود به نهادهای سرکوب و سانسور در ایران از يك طرف و اصلاح‌طلبان ورشكسته از سوي ديگر.

زناني ديگر

اسفند 90

مطالبی که در تاریخ 8 مارس در این وبلاگ انتشار یافته به شکل سی . دی. در شهر تهران به مناسبت گرامیداشت روز زن پخش شده است

2012-03-07T16:09:00.002-08:00

رنگین کمان وال استریت

در « اعلامیه اشغال شهر نیویورک» که به وسیلۀ فعالین جنبش اشغال وال استریت نوشته شده است آینده جنبش با روشنی کامل ترسیم می شود:« ما می نویسیم تا تمام کسانی که احساس می‌کنند به وسیلۀ شرکت‌های چند ملیتی فریب داده شده‌اند، بدانند که ما متحدان آنها هستیم. همچون خلقی متحد ما واقعیت را می بینیم: آیندۀ بشریت همکاری همۀ اعضای آن را الزامی می دارد؛ قدرت یک دولت دموکراتیک وابسته به توده‌هاست اما شرکت‌ها از هیچ کس برای استثمارخلق ها و کره زمین اجازه نمی گیرند؛ هیچ دموکراسی واقعی‌ای نمی تواند وجود داشته باشد اگرشرایط حیات آن به وسیله قدرت‌های اقتصادی دیکته شود. ما در شرایطی به شما روی می آوریم که دولت ها زیر سلطۀ شرکت‌های چند ملیتی هستند که سودآوری برایشان بیشتر از انسان‌ها، منافع بیش از عدالت و به بردگی کشاندن بیشتراز برابری اولویت دارد.»

خصوصیت مهاجران و اعتصاب کنندگان ِ بحران اقتصادی 1929 در روزگار والدین ِ اشغال کنندگان امروزی، نوعی همبستگی و غمخواری و اخلاق برابری جویانه بوده است؛ این که به فکر دیگران باشی و در اوج تنگدستی نانت را تقسیم کنی. حال این خصیصه در جنبش وال استریت تولد دوباره یافته است. اینجا مردمی حضور دارند که با وجود تفاوت های معنادار سنی، طبقاتی و نژادی برای دفاع از جنبش «اشغال» دست به تظاهرات زده‌اند و در زمستانی سرد همراه دوستان بی خانمانشان در یک صف ایستاده‌اند. محل خیزش کنونی خیابان است و همین باعث همبستگی با بی‌خانمان‌ها می‌شود و معترضان در سراسر کشور معنی بی خانمانی و ممنوعیت خوابیدن در پارک‌ها و خوابیدن زیر چادر را می‌فهمند.[1]

1. عوامل شكل‌گيري جنبش

بحران سرمايه‌داري در بسیاری از کشورهای فقیر و غنی سبب جنبش‌های اعتراضی شده است و جنبش«اشغال وال استریت» يكي از آن‌هاست. اين جنبش كه با شعار «وال استريت را اشغال كنيم» آغاز كرد در واقع مركز مالي و سياست‌گذاري «وال استريت»، يكي از نهادهاي فاسد سيستم سرمايه‌داري امريكا را هدف قرار داده است. وال استريت دست‌كم به مدت چهاردهه به طور مطلق برخط مشي روساي جمهور امريكا نظارت دارد. اين مركز مالي و سياست‌گذاري به واسطۀ وابستگي سياستمداران هر دو حزب دموكرات و جمهوري‌خواه به قدرت پول، و به خاطر دسترسي به جريان اصلي رسانه‌اي عملا و قانونا كنگره را فاسد كرده است. انتصاب‌هاي تاييد شده توسط اين نهاد عملا باعث سلطۀ آن بر دستگاه‌ها و نهادهاي مختلف دولتي از جمله ديوان عالي ، شده است؛ ديواني كه با قضاوت‌هاي جانبدارانه در حوزه‌هاي گوناگون همچون انتخابات، كار،‌محيط زيست و قانون قراردادها تمايل خود به دريافت رشوه را نشان داده است. بنابراين كساني كه از قدرت پول برخوردارند، با حمايت وال استريت، نه تنها امتياز انباشت آن را دارند بلكه از حق مالكيت بر طبيعت و منابع آن نيز بهره‌مند مي‌شوند و حق فرمانروايي بر نيروي كار و توانايي‌هاي خلاق مردم را نيز دارا هستند. اين سرمايه‌داران درحالي كه خود بر بيشترين بهره از ارزش توليدي برجامعه حاكم هستند با اجير كردن «روشنفكران» ِ خود فروخته مدام بحث‌هايي در مورد ضرورت رياضت اقتصادي براي تامين كسري بودجه راه مي‌اندازند.

سياست‌هاي حمايت شده توسط وال استريت از اواخر دهۀ 1970 به تضعیف اتحادیه‌های کارگری پرداخت، با بسترسازي براي مهاجرت نيروي كار ارزان و نامتشكل از خارج به امريكا باعث بیکاری گسترده شد، تکنولوژی‌های پیشرفته را جایگزین نیروی کار کرد كه باعث دامن زدن به بیکاری شد، صدور سرمايه به كشورهايي كه نيروي كار ارزان و مازاد داشتند بازهم به بيكاري دامن زد به طوري كه هم اكنون نرخ بیکاری 18 درصد و تعداد بيكاران بین 10 تا 14میلیون نفر است. بيكاري گسترده باعث ارزان شدن نيروي كار و پايين آمدن دستمزدها شد. به گونه‌اي كه دستمزدهاي حقيقي نيروي كار در امريكا طي ساليان 1978 تا 2007 به طور متوسط سالانه سي وهفت صدم درصد كاهش داشته است و اين در حالي است كه نرخ بهره‌وري صنعت طي همين دوره، سالانه 26/3 درصد رشد داشته است.

آنچه از نیروی کار دریغ می شد به حساب سرمایه داران می‌رفت. استفاده از انواع نوآوری‌های مالی مانند مشتقات اعتباری، وام‌های رهنی، اوراق تجاری، قرضه، بهادار، انواع کارت‌های اعتباری، تأسیس موسسات مالی، بانک‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری، همه مجراهایی برای سرمایه‌گذاری‌هاي جديد ِ طبقه سرمایه داردربخش مالی و اعتباری بودند. وقتی چنین مازادی در بخش اقتصاد سرمایه گذاری شد، مزدبگیران قدرت خرید خود را از دست دادند و قادر نبودند در بازار کالا و خدمات، تقاضا ایجاد کنند.

سرمايۀ مالي و اعتباري انبوه شده كه نياز به بازار داشت آغاز به «اعطاي» وام به طبقات متوسط كرد و روز به روز بازار خود را وسيع‌تر كرد به طوري كه بدهي‌هاي سنگين وام گيرندگان به بانك‌ها از 734 ميليون دلار در سال 1975 به 13 تريليون دلار در سال 2006 رسيد. ناتواني پرداخت اين ديون توسط وام‌گيرندگان باعث ورشكستگي وام گيرندگان و بحران مالي براي دارندگان سرمايه مالي و اعتباري شد.

در اثر اين سياست‌هاي اعتباري و پولي از سال 1987 تا کنون آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار بیش از نصف دارایی خالصشان را از دست داده‌اند و آمریکایی‌های لاتینی تبار دو سوم آن را. از سال 2000، پنج و نیم میلیون شغل صنعتی از بین رفته و بیش از 42000 کارخانه تعطیل شده است، فارغ التحصیلان با بیکاری عظیمی روبه رو هستند و 40 تا 50 میلیون نفر درحال تزلزل شغلی هستند. در سال 2010 یک درصد جمعیت، 42 درصد ثروت را دراختیار داشتند درحالی که 80 درصد جمعیت فقط 13 درصد از ثروت ملی را دارا بودند. در دورۀ بوش پسرچهارصد ثروتمند 700 میلیارد دلار به ثروتشان افزوده شد و در چنین وضعیتی اوباما تنها کاری که کرد وضع مالیات‌های بیشتر بود. ثروتمندان درسال1955 حدود 51 درصد از درآمدشان را مالیات می‌دادند اما در2010 به 5/7 درصد رسید.

تسلط منطق کسب حداكثر ِ سود در تولید و مصرف، دورۀ سی ساله اخیر را به دوره‌ای تبدیل کرد كه نه تنها طبقات فرودست و طبقات متوسط را به خاك سياه نشاند بلكه طبيعت را هم به نابودي كشاند. امريكا بزرگترين توليد كننده گازهاي گلخانه‌اي و بزرگترين آلاينده و ويرانگر محيط زيست در تمامي طول تاريخ و در تمام دنياست. [2]

2. اولين جرقه‌هاي جنبش

اولين جرقۀ جنبش «اشغال» از طريق انتشار يك فراخوان ساده توسط نشريۀ «تبليغ شكنان» با اين مضمون:«17 سپتامبر، خيابان وال استريت، چادرها را بياوريد!» زده شد. حضور در «خيابان» و گسترش جنبش از شهري به شهري ديگر و تصرف يك مركز عمومي در هر شهر، جاهايي كه اهرم‌هاي عمدۀ قدرت حضور دارند؛ فضاي عمومي را به يك وسيلۀ ارتباطي و مكاني براي گفتگو و مناظره تبديل كرد. كيل لاسن سردبير اين نشريه معتقد است كه در آن مقطع به دودليل امكان بازتوليد تجربه‌اي همچون تجربۀ ميدان تحرير را در امريكا مناسب مي‌ديديم: الف: نياز جناح چپ سياسي به فرصتي براي عرض اندام و ب: آمادگي مردم؛ مردمي كه شغل و كار خود را از دست داده بودند و اميدي براي كسب شغل و درآمد نداشتند. علاوه بر اين افرادي كه افتضاح اقتصادي سال 2008 را به بار آورده بودند به هيچ‌وجه به خاطر كلاهبرداري‌هايشان در وال استريت محاكمه نشدند.[3]

سردبير اين نشريه مي‌افزايد:«ما در نشريه ‌اما از 20 هزار نفر از نيروهاي فعال خواستيم كه به جنوب منهتن سرازير شوند و چادرهاي خود را برپا كنند.»

لاسن معتقد است تجربه تونس و مصر و انقلابیون در استفاده از فیس بوک و تویتر الهام بخش مردم در آمدن به خیابان بوده است. اما غیر از وقایع بهار عرب، دانشجویان فعال در جنبش اشغال وال استریت، از جنبش وضعیت گرایان پیروی می کنند. جنبشی که همان نشانه‌های یک انقلاب جهانی را، که در جنبش ماه می سال 1968 در پاریس وجود داشت، در خود دارد.

ناگهان همه دانشگاه‌ها و در پی آن شهرها در می 68 قیامی جهانی به راه انداختند که واجد ریشه های تئوریک و فلسفی در جنبش خود یعنی «situationism » بودند. اندیشۀ اصلی آنها این است که اگر شما به عنوان یک نیروی اجتماعی ایده قوی و رفتاری متحدانه دارید و اگر آن لحظه موعود رسیده باشد، همه چیز برای یک انقلاب فراهم است. برخی این پس زمینه تئوریک را برای جنبش اشغال وال استریت قائلند. البته مي 68 بيش از آنكه يك انقلاب بنيادين باشد، انقلابي در سطح فرهنگ بود، اما این جنبش بسیار جدیتر است زیرا که در مواجهه با یک بحران اقتصادی - اکولوژیک قرار دارد. [4]

3. گرايش‌‌هاي متفاوت ِ جنبش

این جنبش با برگزاري تعداد زیادی راهپیمایی، گردهمآیی و ابتکارات سیاسی ديگر گروه‌های گوناگون با خواسته‌های متفاوت را دربر ‌گرفت؛ ازجمله سندیکاها، انجمن های محلی، دانشجویان، مخالفان جنگ و حامیان محیط زیست. هم چنین می توان ازمارکسیست‌ها، سوسیالیست‌ها، لیبرال‌ها، آنارشیست‌ها، رادیکال‌ها، دموکرات‌ها، محافظه کاران و تی پارتی‌ها كه خواهان نظام راست گرای کهن هستند و می خواهند دست دولت اوباما را از سیستم درمانی کوتاه کنند، نام برد.

بیشتر افراد شرکت کننده در وال استریت به غیر از دانشجویان، بيكاران، از زنان و بی‌خانمان‌هایی تشکیل شده که از نظر بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ، هیچ نقش استراتژیکی در اقتصاد ندارند. بخش زيادي از بي‌خانمان‌ها را زنان تشكيل مي‌دهند و عده‌اي از آنان نيز تا كنون دستگير شده‌اند. در وال استریت صف ِ مستقل طبقه کارگر وجود ندارد، اما کارگران صنعتی و خدماتی بدون صف‌بندي مستقل در جنبش حضور دارند، فروشنده ها، معلمان و پرستارها و همچنین هنرمندان که پایه‌ای از این جنبش محسوب می شوند.

برخي از سرمایه داران و رهبران شرکت‌های چند ملیتی نيز با این جنبش اعلام همبستگی کرده‌اند و می کوشند موضع ضد سرمایه داری جنبش را به انتقاد از « افراط های سیستم » تقلیل دهند. تي‌پارتي‌ها با حضورشان در اين جنبش قصد دارند با دولت اوباما تسويه حساب كنند و حزب دموکرات آمریکا می خواهد این جنبش را به سوی منافع انتخاباتیش جهت دهد.

حضور گسترده و همزمان گرايشات متفاوت و گاه متضاد در جنبش عملا سازماندهي و همكاري را بسيار دشوار كرده است.

4. مطالبات جنبش

با توجه به وجود گرايش‌هاي متفاوت در جنبش بديهي است كه مطالبات متفاوتي نيز طرح شود. در درون جنبش بحث بر سر « تک مطالبه محور» بودن يا «چند مطالبه محور» بودن ادامه دارد. به نظر كيل لاسن سردبير چپ‌گراي نشريۀ «تبليغ شكنان» مطالبات مشخصي همچون بازگشت قانون «گلاس –استيگل»[5]، اعمال قانون يك درصد ماليات برمعاملات بورسي و قانون ممنوعيت معاملات و تجارت صوري، درجنبش طرح شده است اما هنوز جزئيات آن روشن نيست. به هر روی آنچه روشن است این جنبش قدرت های اقتصادی را به چالش گرفته و آن‌ها را مسئول مشکلات 99 درصد مردم می داند و همين به خودي خود يك عمل مهم سياسي است. جف گودوين [6] معتقد است كه معترضان بیشتر به «شهوت سرمایه داری مالی حمله می کنند» تا به خود سرمایه داری. آنها با معترضان یونان و اسپانیا نقطه مشترک دارند و درحال مبارزه اند. فعالان جنبش می دانند بیکاری، ریاضت اقتصادی، ضبط خانه های مردم به دست بانک ها، محدود کردن سندیکاها و یا با قرض تحصیل کردن همه در ارتباط با قدرت حاکم مالی هستند. به نظر ديويد هاروي [7] جنبش بايد مطالبات زير را در دستور كار خود بگذارد: عرضه خدمات عمومي‌اي همچون آموزش و مراقبت بهداشتي در سطح عمومي به طور رايگان، ملغي كردن حق انحصاري قدرت‌ها در رسانه‌ها، مجازات تقلب وخريداري انتخابات؛ ممنوعيت خصوصي سازي دانش و فرهنگ؛ ممنوعيت بهره كشي از ديگران؛ از بين بردن نابرابري‌ها و اختلافات شديد طبقاتي و برقراري يك دموكراسي اقتصادي يعني تضمين حق مردم در اتخاذ تصميمات كلان در خصوص سرمايه‌گذاري‌هاي اجتماعي؛ نرخ‌هاي بهره، جريانات سرمايه، توليد شغل وگرم شدن زمين.

شعارهای روی پلاکاردها نشان مي‌دهد كه برخي از مطالبات مذكور در سطح جنبش نيز طرح شده‌اند:« دموکراسی، نه زرسالاری » « وال استریت دولت ها را اشغال کرده، وال استریت را اشغال کنیم » « شرکت ها خلق نیستند »....

5. جمع‌بندي

گرچه جنش اشغال وال استريت رنگين كماني از اميد و بشارت است اما نبايد نسبت به آن توهم داشت. جنبشي ناهمگون كه طبقات فرودست جامعه بدون تشكل مستقل و هدفمند در آن شركت دارند و گرايش‌هاي مختلف سرمايه‌داري با ابزارهاي مالي و سركوبشان با آن همراه شده‌اند مي‌تواند به راحتي با برخي اصلاحات جزئي در سيستم سرمايه‌داري بخش زيادي از بدنه خود را از دست داده و نيروهاي راديكال آن نيز سركوب شوند. جمهوري‌خواهاني كه به دولت اوباما نقد دارند، محافظه‌كاران و اصلاح‌طلباني كه مدافع نظام سرمايه‌داري و سيستم سرمايه‌داري امريكا هستند و خواستار گفتگو و تنظيم مطالبات برنامه محور و گذاشتن آن‌ها روي ميز انتخابات 2012 هستند در كنار آنارشيست‌هايي قرار گرفته‌اند كه مي‌خواهند براي به نمايش درآوردن رنج 99 درصد مردم شكارچيان وال‌استريت را پاي ميز محاكمه بكشند، روند دمكراتيزه شدن را پي‌بگيرند و فضاهاي متروك وبي‌صاحب نيويورك را اشغال خلاق كرده و آن‌ها را تبديل به مكان‌هايي براي زندگي بيكاران و بي‌خانمان‌ها بكنند، خواستار افزايش ماليات ثروتمندان يا دست يابي به مقررات بهتر براي بانك‌ها نيستند بلكه خواهان دموكراسي اقتصادي هستند. اين گرايش‌هاي ناهمگون گرچه مي‌توانند در كسب دستاوردهايي در چارچوب سيستم همراه بوده و حامي يكديگر باشند اما زماني كه مطالباتي سيستم سرمايه‌داري را هدف قرار دهد بسياري ميدان را خالي خواهند كرد. بايد از همين الان به فكر آن روز بود و چاره‌اي انديشيد.

آيا تشكل‌هاي مستقل مطالبه‌محور مي‌تواند راهكاري براي آينده باشد؟ تشكل‌هايي مستقل و هدفمند كه همگام با كل جنبش و مطالبات آن، مطالبات خاص خود را نيزپيگيري كنند؟

[1] نقل به مضمون از مقالۀ «بدون حتي يك آدامس بادكنكي آمده ايم اينجا تا بيندازيمتان بيرون!» از مايك ديويس

[2] آمار وارقام از متن سخنراني دكتر مالجو در دانشكدۀ اقتصاد تهران و ساير منابع اينترنتي

[3] يكي از بزرگترين كلاهبرداري‌هاي وال استريت، كلاهبرداري 65 ميليارد دلاري «برنارد مدوف»، از بزرگترين اختلاس‌هاي تاريخ محسوب مي‌شود. مدوف متهم به بزرگترين كلاهبرداري در وال استريت چند سال پيش به حداكثر مجازات، يعني 150 سال حبس محكوم شد. وي كه قبلا رئيس غيراجرائي بورس نزدك بود؛ پس از اعلام دخالت در 11 فقره اتهام از جمله كلاهبرداري در بازار سرمايه؛ پولشوئي و ارائه مدارك نادرست؛ بازداشت شد. اين يكي از بي‌شمار كلاهبرداري‌ها در وال استريت بوده است.

[4] ا«ريشه و خاستگاه جنبش اشغال وال استريت» - مصاحبه جاستين اليون با كيل لاسن، سردبير نشريۀ «تبليغ شكنان» - ترجمۀ نادر فتوره‌چي

[5] قانون گلاس استيگل مصوبه 1933 تفكيك بانك‌هاي تجاري و بانك‌هاي سرمايه‌گذاري را الزامي مي‌كرد. اين قانون در سال 1999 لغو شد..‎

[6] «جنبشي كه به نارضايتي هاي مردمي سرعت مي‌بخشد، وال استريت در مركز حمله» جف گودوين

[7] «مردم در مقابل وال استريت» ديويد هاروي – ترجمه ارسلان ريحان زاده

متحدانه به نبرد ارتجاع برويم!

2012-03-07T16:07:00.000-08:00

ديو ارتجاع و عقب‌ماندگي از گور هزاران ساله‌اش بدر آمده و قصد دريدن و نابودن كردن زنان منطقه را دارد و عجيب نيست كه اين ديو در همه كشورهاي بپا خاسته روشي نسبتا مشابه به كار گرفته و مي‌گيرد: در جمهوري اسلامي ايران پس از سي و اندي سال حقوق و داشته‌هاي زنان يك به يك از آن‌ها سلب شد. سلب حقوق زنان و محدود كردن آنان به خانه و آشپزخانه و نقش همسري و مادري از اولين اقدامات «انقلاب» اسلامي بود. حجاب اجباري، محروم كردن زنان از حضور در برخي از رشته‌هاي دانشگاهي، برخي مشاغل، كرسي‌هاي قضاوت و بعضا وكالت، لغو قانون حمايت خانواده نمونه‌‌‌هايي از اولين اقدامات «انقلابي» حكومت اسلامي بود و در طي اين سي و اندي سال يكي از عرصه‌هايي كه مدام مورد تعرض و حملۀ اين ارتجاعيون قرار گرفته حقوق انساني زنان بوده است. با سركوب روزافزون و عقب راندن قدم به قدم زنان در طي اين سي سال، هدف اين است كه در دورۀ تصدي آقاي احمدي نژاد آخرين خاكريزها هم فتح شوند. تصويب قانون چند همسري، مهندسي جنسيتي جامعه كه شامل تفكيك جنسيتي دختران و پسران از دوران مهد كودك خواهد شد، تغيير محتواي دروس مدارس و ديگر نهادهاي آموزشي براساس جنسيت، تغييير و تبديل بازي‌ها و آموزش‌هاي كودكان در دوران مهد كودك، تفكيك‌ جنسيتي در محل كار، اجتماعات، طراحي بيمارستان‌ها و پارك‌هاي زنانه، حتي ارائه طرح‌هايي براي منازل مسكوني به شكلي كه زنان دور از انظار مهمانان و ديگران باشند و ... از آخرين تيرهاي تركش حكومت «انقلابي» جمهوري اسلامي است. اين خفقان و سركوب تحميل شده بر زنان از يك طرف تمايلات ضد زن و ارتجاعي اين حكومت را ارضا مي‌كند و از طرف ديگر زنان را از عرصه‌هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي حذف خواهد كرد كه نتايج بسياري براي دولت روبه زوال و ورشكستۀ اسلامي دارد. مي‌تواند تعداد زيادي از بيكاران را از بازار كار حذف كند، اعتراضات و تنش‌هاي موجود در جامعه را كه در اين سال‌ها همواره زنان از پيشگامانش بوده‌اند خفه كند، مقولاتي مثل فرهنگ زنانه، فمينيسم و صداها و نداهاي برابري‌خواهانه و آزادي خواهانه زنان را كه در طي اين سي سال و اندي همواره يكي از چالش‌هاي عمده‌اش بوده خفه كند و.... اما زهي خيال باطل كه در عصر ارتباطات و با سطح آگاهي و رشدي كه زنان ايران دارند هرگز به اهداف ارتجاعي‌اش نخواهد رسيد.

حال در اكثر كشورهاي بپاخاسته منطقه نيز زنان با همان چالش‌هايي روبرو شده‌اند كه زنان ايران از ابتداي «انقلاب» اسلامي تا كنون با آن مواجه بود‌ه‌اند. گرچه احزاب اسلامي سربرآورده از اعتراضات مردمي در كشورهاي منطقه همگي ادعا دارند كه آنچه آنان از جامعۀ اسلامي در برنامه‌اشان دارند هيچ ربطي به جمهوري اسلامي ايران ندارد. گرچه وعده مي‌دهند كه قوانين سخت گيرانه در مورد زنان، از جمله حجاب اجباري را اعمال نخواهند كرد اما و به رغم اين قول‌ها و ادعا ها و قبل از اينكه حتي به قدرت برسند زنان در اجتماعات، ‌محل كار و تحصيل و چه بسا در خانواده‌هايشان مورد بي‌حرمتي و تحقير و آزار و اذيت قرار مي‌گيرند. بافت مذهبي و پدرسالار اين جوامع حال با جان گرفتن احزاب اسلامي نيرويي تازه يافته و به متحد بالقوه و بالفعل اين احزاب واپس‌گرا تبديل شده است. اين ديو خاموش با گسترش فرهنگ و دستاوردهاي فرهنگي «غرب» در منطقه جان گرفت و به جان آمد، و به مقابله با اين فرهنگ برخاست. آنان منتقد راديكال اين فرهنگ نيستند بلكه از منظري ارتجاعي با آن ستيزه دارند. آنان نه با سرمايه‌داري مخالفتي دارند و نه با استثمار و به بردگي كشيدن مردم و طبيعت و نه تبديل شدن زنان به كالا.

كنترل زنان از اولين و شايد تنها خواست و هدف اين مرتجعين بپاخاسته است. اينان تمامي هويت خود را در كنترل زنان و تحميل فرهنگ پدرسالاري و مردسالاري، آن هم از نوع عهد عتيقش بر زنان، مي‌يابند. در مصر يك سال پس از سقوط حسني مبارك و پس از برگزاري انتخابات پارلماني، به نظر مي‌رسد كه زنان بازندگان بزرگ انقلاب هستند. طبق برآوردها تنها 10 تا 20 زن توانسته‌اند وارد پارلمان 498 نفري مصر شوند. در زمان حسني مبارك طبق قانون مي‌بايست 12 درصد منتخبين در پارلمان را زنان تشكيل مي‌دادند. اين قانون بعد از سقوط حسني مبارك لغو شد. [1]

احزاب شركت كننده در انتخابات تنها موظف شده بودند تا دست كم يك كانديداي زن در ليست انتخاباتي خود داشته باشند و اين درحالي است كه زنان دوش به دوش مردان در مبارزات شركت داشتند؛ حزب اسلامي نور، سلفي‌ها؛ حتي از چاپ عكس تنها كانديداي زن خود روي پلاكاردها خودداري كرده و به جاي آن گلي را چاپ كرده‌‌ بودند. حزب اخوان‌المسلمين هم كه با به دست آوردن 220 كرسي بزرگ‌ترين برنده اين انتخابات است؛ ميانه چنداني با حقوق زنان ندارد. سياستمداران اين حزب؛ محافظه كار و به سختي مذهبي هستند و تصويري كه از خانواده دارند سنتي؛ اقتدارگرايانه و پدرسالارانه است.

به اين ترتيب در مجلس موسسان ِ 100 نفرۀ آينده نيز كه از ميان نمايندگان تشكيل خواهد شد؛ زنان در عمل نقش چنداني نخواهند داشت. در دولت 30 نفره دورۀ گذار نيز تنها سه زن عضويت دارند كه كمتر از زمان مبارك است. [2] در شوراي حكومتي دست نشاندۀ ارتش هم تنها سه نفر از اعضاي سه نفرۀ كابينه زن هستند، تمام 27 استاندار كشور مرد هستند؛ رئيس جمهوري هم كه آخر ماه ژوئن قرار است انتخاب شود حتما مرد خواهد بود. بنا به تحقيق يك سازمان بررسي‌هاي اقتصاد جهاني در ژنو وضع مصر از نظر برابري‌ حقوق اجتماعي زن و مرد بسيار نامناسب است، از ميان 134 كشور مورد مطالعۀ اين سازمان مصري‌ها در رديف 125 قرار دارند... [3]. حجاب اگر چه رسما اجباري نشده اما گروه‌هاي ارتجاعي در كوچه و بازار و محل كار قصد تحميل اين سمبل ارتجاع به زنان را دارند. حضور فعالانه زنان در تظاهرات فرصتي براي عناصر و گروه هاي ارتجاعي براي تجاوز و هتك حرمت زنان بود.

در تونس جايي كه آغازگر «بهار عربي» بود با روي كار آمدن گروه اسلامي «النهضه» زنان سكولار گرد آمدند تا از شيوۀ زندگي خود دفاع كنند. آنان خواستار اين هستند كه قانون سال 1956 كه متضمن برابري زن و مرد بود دوباره برقرار شود. اين قانون در سال 1957 با هدف دستيابي به برابري بين زنان و مردان در بسياري از مناطق به اجرا درآمد. پيرو اين قانون زنان تونسي از سال 1962 تحت پوشش قانون جلوگيري از بارداري و آزادي سقط جنين بودند. بعد از استقلال از فرانسه در سال 1959 دولت قانون منع چند همسري را تصويب كرد و برابري‌هاي زنان در ازدواج مثل حق طلاق و قانون حضانت زن را نيز برقرار كرد. بعد‌ها سن ازدواج براي زنان به 18 سال رسيد و همينطور اعمال خشونت‌هاي خانگي جريمه داشت.... حال زنان نه تنها نگران از دست دادن اين «عطيه»‌ها ودستاوردها، كه حتي نگران از دست دادن اختيارشان براي انتخاب پوشش هستند.

در جامعۀ ليبي كه به نسبت حوامع مصر و تونس سنتي‌تر و حافظه‌كارتر است انتظار مي‌رود فشارها و تبعيض‌هاي بيشتري متوجه زنان شود. گرچه سياستمداران مدافع قذافي ادعا دارند كه حكومت وي سازمان‌هاي زنان بسياري تشكيل داده است و آنان نقش بسيار مهمي در آگاهي رساني به زنان دارند اما در همين جامعه به هنگام مبارزات اعتراضي مردم، زنان هميشه در معرض خطر تجاوز و آزار و اذيت‌هاي جنسي بودند و پس از سرنگوني قذافي و حتي قبل از اينكه خون قذافي و حاميانش خشك شود اولين قانون را عليه زنان تصويب كردند: برقراري چند همسري براي مردان.

زنان كشورهاي بپاخاستۀ منطقه نه تنها همچون زنان ايران، آنچه را كه به آنان «اعطا» شده بود و يا خود با مبارزاتشان به دست آورده بودند از دست مي‌دهند بلكه در ميدان نبرد، كوچه و خيابان مورد بي‌حرمتي، خشونت و تجاوز قرار مي گيرند: تصاوير و فيلم‌هاي ويدئويي كه از كتك زدن زنان در جنبش‌هاي اعتراضي اين كشور‌ها در همۀ دنيا پخش شد مردم دنيا را حيرت زده كرد. براي خاموش كردن اين ديو به پاخاسته تمامي زنان منطقه بايد با هم متحد شوند. براي جلوگيري از گسترش و قدرت‌گيري نيروهاي واپس‌گراي اسلامي در منطقه، لازم است كه زنان نهادهاي مستقل و مطالبه‌محور خود را تشكيل دهند و با اتحاد و همكاري با تشكلات مستقل زنان در كشورهاي ديگر از جمله ايران صفي قدرتمند عليه اين نيروها تشكيل دهند. اتحاد و همكاري زنان منطقه، انتقال تجارب خود و درس‌اموزي از يكديگر مي‌تواند مانع بزرگي براي پيروزي ارتجاع فراگير درخاورميانه و سايرنقاط دنيا باشد. مبارزات زنان براي حفظ و كسب حقوق خود نبايد تحت الشعاع مبارزات آنان براي دموكراسي يا مبارزه طبقاتي قرار گيرد.

اما و مهم‌تر از همه بايد نسبت به راهزناني كه در كمين مصادرۀ اين مبارزات قرار گرفته‌اند هشيار باشيم. آناني كه با بهانه‌هايي چون «دخالت‌هاي بشردوستانه»، «دفاع از دموكراسي وحقوق بشر» و... سنگ زنان و حقوق آنان را به سينه مي‌زنند در طي سي واندي سال حاكميت ارتجاع در ايران ثابت كرده‌اند كه نه دلشان براي دموكراسي سوخته است و نه حقوق زنان؛ آنان در پي منافع خود هستند و زماني كه منافعشان ايجاب كرده با انواع طالبان هم عهد و پيمان ِ همكاري و دوستي بسته‌اند. از زماني كه اين «طرفداران دموكراسي و حقوق زنان» ناچار شدند دست از حمايت حاكمان و حكومت‌هاي دست‌نشاند‌ه‌اشان در منطقه دست بردارند و به اعتراضات مردمي تسليم شوند از ترس قدرت‌گيري نيروها و طبقات فرودست در جامعه و براي مصادرۀ انقلاب مردم- همان كاري كه در ايران كردند- آغاز به بزك كردن حكومت‌هاي اسلامي طرفدار خود در منطقه كرده‌اند. در هيچ دوره‌اي به اندازه يك سال اخير حزب اسلامي تركيه اين همه مورد تكريم و تقدير قرار نگرفته است. نوع حكومت تركيه و حزب اسلامي آن الگوي پيشنهادي ِ«مدافعان دموكراسي و حقوق زنان» براي مبارزين و مخالفين در كشورهاي بپاخاسته عربي است و كعبۀ آمالي براي اصلاح‌طلبان وطني كه تمام ترس و لرزشان از پا گرفتن و قدرت گرفتن مطالبات و خواسته‌هاي طبقات فرودست در جامعۀ ايران است.

اخبار مبارزات و تلاش‌هاي زنان منطقه را منتشر كنيم، با آن‌ها تماس بگيريم و به آن‌ها ياري برسانيم. مبارزات خود را با آنان پيوند دهيم و دست در دست يكديگر عليه ارتجاع به پاخاسته به مبارزه برخيزيم.

زناني ديگر - اسفند 90

[1] شهرزاد نيوز 16 ژانويه 2012

[2] وبسايت هفته نامه آلماني دي سايت 16 ‍ژانويه 2012

[3] زنان مصر- بزرگترين بازندگان انقلاب ناتمام .... مارتين گلن- سايت جهان زنان

2011-12-27T11:32:00.000-08:00

راهي ديگر

(بيانيۀ زناني ديگر در مورد شرايط كنوني)

دور جدیدی از کشمکش میان جمهوری اسلامی و دولت‌های غربی و مشخصا آمریکا آغاز شده است. طرفین یکدیگر را به استفاده از موشک و بمب افکن تهدید می‌کنند و برای بسیاری این سوال پیش آمده که آیا با احتمال یک درگیری نظامی بین جمهوری اسلامی و آمریکا (و یا ائتلافی از نیروهای ناتو، به صورتی که در لیبی رخ داد) روبرو هستیم؟ و در این صورت چه باید کرد؟

در پاسخ به این سوال نیروهای سیاسی طبقاتی مختلف (از نیروهای معروف به «جنبش سبز» تا اپوزیسیون «چپ» و سکولار جمهوری اسلامی) به تکاپو افتاده و صف‌بندی و ائتلافات جدیدی در صحنۀ سیاسی کشور شکل گرفته است. پررنگ‌ترین آن‌ها دو گرایش ِ مخرب است که یکی مدافع دخالت‌گری نظامی قدرت‌های غربی در ایران است و راه «رهایی» را از طریق بمب‌افکن‌های ناتو می‌بیند، و گرایش دیگر تحت عنوان «دفاع از مرز و بوم» چشم به روی مرتجعین حاکم بر ایران و وضعیت فاجعه باری که نتیجۀ بیش از سی سال حاکمیت اسلامی است بسته و تلویحا مردم را در شرایط یک درگیری نظامی به اتحاد با جمهوری اسلامی فرا می خواند.

در جنبش زنان آغازگر سیاست «یاری گرفتن» از دولت‌های سرمایه‌داری غرب، برخی از کنشگران ِ جریان «کمپین یک میلیون امضاء» بوده که اعلام کرده‌اند: «آزادی» را هر که بیاورد خوش است! این‌ها تا دیروز مردم را به همراهی با «جناح واقع بین جمهوری اسلامی» دعوت می‌کردند، در جریان خیزش مردمی سال 88 مرتبا در «مضرات» اِعمال قهر از طرف مردم قلم‌فرسایی می‌کردند، و امروز با عوض شدن صحنۀ سیاسی جهان، رنگ دیگری گرفته‌اند. حالا مردم را به همراهی با «واقع بینی» قدرت ناتو دعوت می‌کنند. این نكبت ِ چند سویۀ سیاسی، جهان نگری و اخلاقی را در بین بسیاری از سخنگویان جریاناتی که زمانی منتسب به کمپين یک میلیون امضاء و بعدها منتسب به «جنبش سبز» بودند می بینیم. تحولات لیبی این مدافعین سرمایه‌داری را به جنب و جوش انداخته و حیرتا که دیگر ضدیتی با اِعمال قهر، آن هم از نوع «ناتو»‌ای آن و بمباران و کشتارهای چند ده هزار نفری ندارند.

نه به تجاوز و دخالتگری دولتهای سرمایه داری غرب!

قدرت‌های سرمایه‌داری برای سازماندهی حداکثر سود دست به جنگ‌های ارتجاعی، دخالت‌گری نظامی در کشورهای دیگر می‌زنند. ادعای حمايت «بشردوستانۀ» دولت‌های سلطه‌گرغربی، ادعایی دروغین و فریبکارانه است و باور به آن حماقتی محض. اگر کسی ریگی به کفش نداشته باشد نمی‌تواند باور کند که قصد نیروهای ناتو «نجات» مردم لیبی از چنگ دیکتاتوری فاشیستی قذافی بوده است. در چند سالۀ اخیر قذافی چيزي جز فرمانبردار ِ سیاست‌های خود آن‌ها نبوده است. دخالت نظامی ناتو در لیبی یک جنگ ارتجاعی بود با هدف بدست آوردن مناطق نفوذ و به انحصار در آوردن این منطقۀ نفت خیز در چهارچوب رقابت حریصانۀ قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری. هدف آن‌ها ایجاد حکومت جدیدی بود با ائتلافی از عقب مانده‌ترین نیروهای طبقاتی، اسلامی، عشیرتی و قبیله‌ای و با دستور کار نئولیبرالیسم. نخستین اقدام دولت جدید لیبی پرداخت میلیاردها دلار به کمپانی‌هاي غربی است به منظور بازسازی ویرانی‌هایی که پیش از همه خود مسبب اش بوده اند. طبق معمول زنان نخستین قربانی‌های این جنگ ارتجاعی بوده اند. عبدل جلیل، رئیس شورای انتقالی لیبی در اولین نطق خود گفت: «از این پس شریعت اساس‌ ِ قوانین لیبی خواهد بود و چند همسری آزاد خواهد بود.»

فجایعی که پس از یک دهه لشگرکشی به افغانستان بر سر زنان آنجا می‌آید، پيش روی ماست. قدرت‌گیری مجدد نیروهای طالبان، نیروهای اشغالگر و دولت کرزای را به نیابت از آن‌ها واداشته تا مرتبا به طالبان امتیاز بدهند و در مرکز این امتیازات زیر پا گذاشتن منافع و حقوق زنان، به مدرسه نرفتن دختران، «احترام» به اصول دین و تحمیل قوانین شرع است. قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری بارها ثابت کرده‌اند که وقتی پای منافع‌شان در میان است به راحتی می‌توانند دمکراسی مردمی، حقوق زنان و سکولاریسم را قربانی مطامع خود کنند. بنابراین آن‌هایی که دل به این بسته اند که ناتو و آمریکا برای مردم ما آزادی و سکولاریسم به ارمغان بياورند، دچار کورذهنی هستند. اگر هم به این دل بسته‌اند که در فردای تحولات احتمالی ایران، آنان به سور و ساتی می‌رسند و مثلا مقام وزارت امور زنان یا وزارت ارشاد به آنان تفویض می شود در اشتباه‌اند. با وجود لشگری خودفروخته و کار کشته، و مهمتر از همه با وجود نیروها و مقاماتی از درون همین جمهوری اسلامی که تکیه‌گاه اصلی غربی‌ها خواهند بود، احتمال اینکه چیزی دست سخنگویان کمپین یا «سبز» را بگیرد کم است. شاید حداكثر موفق شوند مثل همیشه به نقش واسطه‌گری خود میان مردم و مرتجعین ادامه بدهند.

نه به جمهوری اسلامی!

به جز «تضاد»هايي فرهنگي مابين بنيادگرايان اسلامي و فرهنگ غرب، جمهوری اسلامی بر عکس آن چه ادعا می‌کند «ضدامپریالیسم» نیست. این دروغی است که از ابتدای سر کار آمدن برای فریب مردم و همزمان فشار آوردن و امتیاز گرفتن از قدرتهای سرمایه داری به زبان آوردند. جمهوری اسلامی خودش بخشی از نظام سرمایه داری است و بند نافش وابسته به آن. همین امروز بیشترین وحشت شان این‌ است که نفت ایران مشمول تحریم شود و طبقۀ سرمایه‌دار ِ حاکم بر ایران نتواند آن‌را با سهولت صادر کند و بر پایۀ آن دلار گرفته و چرخ نظم ارتجاعی دینی خود را بچرخاند.

کشمکش مابین جمهوری اسلامی و آمریکا، پيشينه تاریخي دارد. جمهوری اسلامی همیشه خواستار این بوده که خودش کارفرمای درجۀ یک سرمایۀ جهانی در این منطقۀ پرآشوب بوده و دست بالا را در میان سایر دولت‌های منطقه داشته باشد. اما در جهانی که تعداد مدعیان و رقبا زیاد شده، تحقق این خواسته میسر نبوده است. این اختلاف طی سال‌ها دچار افت و خیز شده، اما حل نشده باقی مانده است. این تضاد در میان دولت‌های منطقه و جمهوری اسلامی نیز نمود یافته است. گاه عربستان کشور دوست و همسایه بوده که اسلام و خانۀ کعبه وجه اشتراكشان است و گاه لشگرکشی برای «نجات خانۀ خدا از چنگ وهابی ها» استراتژی جمهوری اسلامی شده است. گاه روی کار آمدن جناح اسلامگرای اردوغان در ترکیه برای جمهوری اسلامی بشارت دهندۀ «حکومت الله» در منطقه بوده و گاه اردوغان به شر مطلق و عامل «امپریالیسم» تبدیل شده است. اختلافاتی که هم اکنون میان جمهوری اسلامی و دولت‌هاي بزرگ غربی از نو سر بلند کرده است، تضاد میان «اربابان جهان» است با وابستگان درجۀ دو که برای سهم خواهی بیشتر جفتک می‌اندازند و ارباب عوض می‌کنند. یک جناح با روسیه و چین قراردادهای اقتصادی و امنیتی نظامی و مخابراتی می‌بندد و روز بعد آن جناح به نفع قدرت سرمایه‌داری دیگری این قراردادها را ملغی می‌کند. این آشفته بازار در جهان سرمايه‌داري که خود در مجموع گرفتار بحران است، مطلوب ِ قدرت‌های بزرگ ِ نظم سرمایه داری نمی باشد.

امروز جمهوری اسلامی درگیر بحران‌های چندگانۀ اقتصادی و سیاسی است. بحران درونی حاکمیت اسلامی منجر به جناح‌بندی‌های «نامتعارف» و به جان هم افتادن چندین باند ِ مافیایی در قدرت شده است، که سر هر یک از آنان به آخور یکی از قدرت‌های بزرگ متصل است، و همچنين باعث بحران بزرگ مشروعیت که در مناسبات میان اکثریت مردم و کلیت این نظام نمود یافته است.

نتیجۀ حاکمیت جمهوری اسلامی بجز فقر و فلاکت برای اکثریت مردم چیز دیگری نبوده است. هر صدای دگر اندیشی را خاموش می کنند و بیشترین ستم را بر زنان این کشور اعمال کرده اند. با ادغام دین و دولت، اسلام سیاسی را با محوریت شیعه به جامعه تحمیل کرده و بر پایۀ آن خرافه و عقب مانده ترین مناسبات اجتماعی و اخلاقیات ضد مردمی را رواج داده اند. ستم و تبعیض دینی و مذهبی را بر مردمی که دینی بغیر از اسلام و مذهبی بغیر از شیعه دارند، اعمال کرده اند. موج جدیدی از تبلیغات علیه ادیان دیگر براه انداخته و زمزمه‌های شوم «بهایی کشی» راه انداخته‌اند.

جمهوری اسلامی با نظام ایدئولوژیک تئوکراتیش همان اندازه ستمگر است که سرمایه‌داری غربی با روبنای دمکراتیک‌اش. این دو تفکر لازم وملزوم هم بوده و به یکدیگر فضا و پا داده اند. دو نظم و تفکر پوسیده و منسوخ‌اند و زندگی شان در گرو نابودی زندگی اکثریت مردم جهان است.

راه و افق دیگر

نظام سرمایه‌داری جهانی با همۀ اجزای آن (یونان، آمریکا، انگلیس، ایران، بحرین و....) در بحران فرو رفته اند. مردم مبارزه و مقاومت می‌کنند و در برابر آنها نیروهای ضدمردمی و سازشکار بیراه‌های «همراهی با این یا آن» را قرار مي‌‌دهند. تفکر مخرب «بد و بدتر» میان مردم رواج داده می‌شود در حالیکه «بد و بدتر»، هر دو بدترند. ما زناني ديگر راه ديگري را برگزيده ايم كه بارها در بیانیه‌ها و اعلامیه‌های خود پیش گذاشته ایم. راهی «دیگر» در درجۀ نخست یعنی:

- مبارزه‌ای از پائین، مردمی و متکی به قدرت مردم برای سرنگونی کلیت نظام جمهوری اسلامی

- استقلال از تمامی نیروهای مرتجع و قدرت های بزرگ سرمایه‌داری جهانی و افشای جنگ افروزی و مداخلات تجاوزگرانۀ آن‌ها

- مبارزه برای ایجاد جامعه‌ای انقلابی، سکولار و فارغ از هرگونه سلطه‌گري طبقاتي، جنسيتي، نژادي و ... که در آن هیچکس نتواند دیگری را مورد بهره کشی و ستم اقتصادی سیاسی، مذهبی، جنسي و....قرار بدهد

درون جنبش سیاسی ایران نیروها و عناصر کمونیست، مترقی و دمکرات بسیاری مانند ما فکر می کنند. اما پراکندگی در میان این نیروها بسیار است. به باور ما اضطرار شرایط کنونی و «قدرقدرتی» نیروهای ارتجاعی و مخرب که صحنه را تیره و تار کرده‌اند، همکاری و همیاری میان نیروهای مردمی را بیشتر از همیشه طلب می‌کند. ما فکر می‌کنیم که قابلیت و امکان شکل‌گیری جبهۀ‌ متحدي از نيروهاي مذكور در بالا، با دو محور عمدۀ «مبارزه‌ای مردمی برای سرنگونی جمهوری اسلامی/افشاگری و مبارزه علیه دخالت‌گری‌های دولت‌هاي بزرگ غربی و مشخصا آمریکا» وجود دارد.

ما زناني ديگر تمامي نيروهاي كمونيست، مترقي و دمكرات را به تلاش جهت ايجاد اين جبهه متحد فرامي‌خوانيم. براي آغاز كار مي‌توان بنا به شرايط سياسي و امنيتي داخل و خارج، امكاني واقعي يا مجازي براي گفتگو و تبادل نظر ايجاد كرد. در اين تبادل‌نظرها و گفتگو‌ها به هم‌نظري بيشتر خواهيم رسيد و در نتيجه به راهكارهاي عملي و موثري جهت تحقق دوشعار بالا دست خواهيم يافت. ما دست هر نيرو و فرد مستقلي را كه دو شعار بالا را محور فعاليت‌هاي خود قرار دهد مي‌فشريم و آماده همكاري هستيم.

زناني ديگر

دي ماه 1390

طبقه

2011-08-14T01:16:00.000-07:00

اساس مارکسیسم آن طور که در «مانیفست کمونیست» (نوشته مارکس و انگلس) بیان شده‌است بر این باور استوار است که تاریخ جوامع تاکنون تاریخ مبارزه طبقاتی بوده‌است و در دنیای حاضر دو طبقه، بورژوازی و پرولتاریا وجود دارند که کشاکش این دو، تاریخ را رقم خواهد زد.

محور اصلي درك نظرات مارکس ،شناخت نقش اساسي طبقات اجتماعي است. درواقع در ديدگاه اتقسيمات طبقاتي اساسي ترين تقسيمات را در جامعه سرمايه داري و نيز در ديگر نظام هاي اقتصادي تشكيل مي دهند.ماركس در آثار گوناگون خود به تقسيمات طبقاتي اجتماعي اهمیت داده است و بدين سان،اهميت ديگر تقسيمات اساسي اجتماعي ،مانند جنسيت، نژاد و قوميت، را دست كم گرفته است.

با وجود نقش مهمي كه ماركس به طبقات اجتماعي داده تا اندازه اي شگفت انگيز است كه تحليلي نظام مند از طبقات اجتماعي گوناگون كه در جامعه سرمايه داري مدرن يافت مي شوند به دست نداده است . او بحث درباره ي اين موضوع را در فصل پاياني جلد سوم سرمايه (1867) آغاز كرد ، اما پيش از به پايان رساندن آن در گذشت و اين بحث ناتمام ماند. به اين دليل بحث هاي ماركس درباره طبقات اجتماعي در نظام سرمايه داري بسيار متفاوت است .

گورويچ معتقد است كه اولين بار مفهوم طبقه در مقاله "سهمي در نقد فلسفه حقوق هگل " در سال 1843توسط كارل ماركس به كار رفته است. (گورويچ 1357: 32)

به نظر ماركس آفرینش ارزش، صورت دهنده نیروی کار است و پايه تحولات اجتماعي بر مبناي پيشرفت ها و تغييراتي است كه در شيوه توليد پديد مي آيد. وقتي شيوه توليد جديدي جايگزين نحوه قديمي توليد شود، اين امر سبب دگرگوني زندگي اجتماعي مي گردد . نيروهاي توليد ي و روابط توليد در هر جامعه به منزله مبنايي است كه ساختار اجتماعي آن جامعه را تعيين مي كند.

نيروهاي توليدي شامل انسان و تجربياتش، ابزار توليد، مواد اوليه ، ساختمان، زمين، ماشين و روابط توليدی شامل نحوه مالكيت و روابط انساني ناشي از آن كه مي تواند به صورت طبقه اجتماعي تجلي كند.

ماركس بدون آنكه نقش عواملي چون «قدرت» يا «شيوه زندگي» رانفي كند، واقعيت اساسي جامعه را مالكيت و آن را زيربنا مي نامد، او در مباحثاتش از سیر تکاملی بریتانیای پس از قرن شانزده بسیار سود جسته و نشان می دهد که اجاره بهای زمین چگونه به سرمایه و متعاقباً به سرمایه داری صنعتی مبدل شد. تولید کالا ابتدا به فرایندی اجتماعی تبدیل شد و هر کارگر بیش از گذشته برای گذران زندگی به سرمایه دار وابسته شد که هم کارخانه و هم ابزار تولید را در اختیار داشت از این‌رو تولید کنندگان در فرایند کار تنها به عنوان نیروی کار شرکت داشتند، نیروی کار با مزدی مبادله می‌شد که برای گذران نیازهای اولیه زندگی او ( و خانواده اش)مصرف می‌شد . در این مرحله از تکامل سرمایه داری مناسبات طبقاتی عینی کاملاً آشکار و عاری از هر گونه پیچیدگی نمایان می‌شود. که در آن وظایف کاری هر کس مجزا و ساده شده است . و از اینجاست که مناسبات اجتماعی استثمارگرایانه به وجود می‌آیدکه در آن غیرتولید کنندگان می‌توانند ارزش افزوده تولید را تصرف کنند.بنابراین، تئوری طبقاتی به تنهایی برای بررسی مناسبات تولیدی ضرورتاً استثمارگرایانه و ستیزگرایانه که در یک سو تولیدکنندگان ارزش افزوده و در سوی دیگر، غیر تولید کنندگان که مالکیت خصوصی ابزار تولیدرا در دست دارند کاملاً به جاست( مارکس و انگلس1896 ). بنابر گفته مارکس همین رابطه است که تعارض ناگزیر شیوه تولید سرمایه داری را بنا نهاده و بنیان ساختاری تضاد و پیکار دو طبقه اصلی، یعنی پرولتاریا و بورژوازی است. برای مارکس، این‌ها نیروهای حاکم بر تغییرات اجتماعی هستند زیرا طبیعت آشتی ناپذیر ستیز طبقاتی تنها می تواندبه تخریب این شیوه تولید منجر شود . از این رو برای مارکس تمام تاریخ، تاریخ مبارزه طبقاتی است که هر شیوه تولید، بذر نابودی خود را در بردارد. هر چند به علت بی ثباتی این مناسبات ، مشروعیت بخشی به موقعیت استثمارگرایانه برای طبقه سرمایه دار، ضروری است و این برعهده جریانات متعدد ایدئولوژیکی و فرهنگی است که در شکل دهی ساختار جامعه ، ماهیت استثمارگر مناسبات طبقاتی را پنهان می کنند، که در بنیان مادی این شیوه تولید ریشه دارد.

براساس اين زيربنا نهادهاي اجتماعي –فرهنگي قرار دارند كه مارکس آن ها را روبنا مي نامد، ازجمله قدرت شيوه هاي فرهنگي ، صورت هاي زندگي خانوادگي، فرايند هاي آموزش و پرورش و عواملي از اين قبيل (تامين1373: 6)

از نظر ماركس طبقه ، جدا و مستقل از افراد بوده و شيوه رفتار وشرايط زندگي اقتصادي خود را تعيين مي كند.

به طور كلي طبقات از نظر ماركس داري ويژگيهاي زير مي باشند:

1- در جريان توليد موقعيت همه آن ها يكسان باشد.

2- منافع مشترك اقتصادي يكساني داشته باشند.

3- به آگاهي طبقاتي رسيده باشد .

4- به مرحله خصومت طبقاتي رسيده باشند.

5- از نظر رواني و طبقاتي، همبستگي و با يكديگرپيوند داشته باشند.(لهسايي زاده 1377 :23)

از نظر ماركس تقسيم جامعه به طبقات نه بر بنياد ثروت است و نه بر مقدار در آمد شرط ضروري تشكيل يك طبقه وجود "دشمن طبقاتی " است. از نظر ماركس، بايد دومرحله پشت سر گذاشته شود تا يك طبقه ي اجتماعي به وجود آيد .نخست "طبقه در خود " است كه در آن افراد با منافع مشترك در نظام توليدي ، بدون آگاهي طبقاتي ، با يكدیگر زندگي مي كنند. دوم " طبقه براي خود " است كه افراد را به همبستگي و انسجام طبقاتي مي رساند .(همان ) بنا به دیدگاهی هر گاه طبقه کارگر به مرحله طبقه برای خود برسد، دیگر جامعه طبقاتی نیست.

طبقه ي در خود اين است كه اعضای طبقه از درك جايگاه طبقاتي شان عاجزند، روش‌هاي دفاع از موقعيت خود را نمي شناسند و منافع واقعي طبقاتي خود را تشخيص نمي دهند. در عوض طبقه براي خود؛ طبقه آگاه است و بخش بزرگي از اعضا به‌طور آگاهانه خود را وابسته بدان مي دانند و فكر مي كنند كه با طبقه ي ديگر در حال مبارزه اند . مادامي كه بيشتر افراد در يك طبقه " در خود " قرار دارند، اعضاء آن براي پيش افتادن از ديگر اعضاء با هم مبارزه مي كنند و رقابت درون طبقاتي به جود مي آيد . در اين حالت تعارض طبقاتي رنگ مي بازد. برطبق گفته ماركس اين افراد در قالب ارزش ها يا مفاهيمي می انديشند كه براي دوام موقعيت طبقه مسلط كاركرد دارد. لذا هر فردي اگر چه ممكن است بطور معيني عضوي از طبق پايين باشد، اما ممكن است بطور ذهني خود را چنان تشخص بخشد يا عمل كند كه با موقعيت طبقه ديگر خود را سازگار کند (يعني در جهت منافع طبقه ديگر رفتار نمايد)(ليپست و همكاران 1381: 36)

ليپست معتقد است كه ماركس، همبستگي بالايي ميان جايگاه طبقاتي بعنوان امري عيني، و آگاهي طبقاتي بعنوان امري ذهني نمي بيند. چون اگر آگاهي طبقاتي كامل د ر جامعه معيني به وجود آيد، آن جامعه در نيمه راه انقلاب است.

معمولاً عوامل ساختاری جامعه سرمایه داری مانع آگاه شدن اقشار محروم از وضع طبقاتي خود می‌باشد و آنان را تحت فشار قرار مي دهد ،

طبقه مسلط، مشروعيت اجتماعي همچون مدرسه و كليسا را مورد حمايت قرار مي دهد و بدين ترتيب آگاهي كاذب در بين مردم ايجاد مي كند.(همان)

به عبارتي مفهوم طبقه اجتماعي از نظر ماركس هنگامي شكل مي گيرد كه علاوه بر داشتن خصلتهاي فوق يعني نقش واحد و مشترك در توليد و دارا بودن منافع اقتصادي مشترك از همبستگي طبقاتي نيز برخوردار باشد و همبستگي طبقاتي به نوبه خود مستلزم داشتن آگاهي طبقاتي است كه اين بر ايدئولوژي طبقاتي استوار است . اين آگاهي بر اثر نبرد و ستيز طبقاتي حاصل مي شود .

به طور كلي مفهوم ماركسيستي ساخت طبقه، دو قطبي است .جامعه سرانجام بر اساس نبرد طبقاتي به دو طبقه تقسيم خواهد شد.

به طور خلاصه بنيان طبقات اجتماعي براي ماركس مبتني بر نقشي است كه طبقات در توليد، پخش و توزيع اموال اقتصادي ايفا مي كنند، همين نقش است كه سطح زندگي، آگاهي طبقاتي، ايدئولوژي، فرهنگ، حرکات سياسي و ديگر جنبه هاي طبقات اجتماعي را تعيين مي كند، طبقاتي كه وجودشان از راه نبرد بین آنان آشکار می‌شود كه براي رسيدن به قدرت در جريان است. (گورويچ 1358: 47)

ماركس، همواره در نوشته هايش به دو طبقه اصلي (بورژوازي و پرولتاريا ) اشاره كرده و نه بیشتر كه علت آن پيچيدگي نظامهاي طبقاتي بوده است. وي با اين روش خواسته با محدود كردن كار خود، فرضيات مورد نظرش را دنبال كند نه اينكه واقعا منكر ساير طبقات اجتماعي باشد.

به نظر گورويچ ، ماركس در كتاب انقلاب و ضد انقلاب در آلمان از وجود حداقل هشت طبقه متفاوت در آلمان سال 1848 نام برده است ،مثل :

1- فئودالهاي بزرگ

2-بورژوازي

3-خرده بورژوازي

4- طبقات بزرگ و متوسط دهقانان

5- خرده دهفانان آزاد

6- كارگران كشاورزي

7- دهقانان وابسته به زمين

8- كارگران صنعتي (گورويچ 358 )

ماركس، در پايان عمر خود از پيدايش يك طبقه نوين متشكل از مديران، ديوانداران و مراقبان صنايع بزرگ (بوروكراتها ) هشدار داد. ( لهسايي زاده 1377: 24)

در برخي از نوشته هاي ماركس طبقه حاكم، اقليتي اند كه زمام توليد اقتصادي، توزيع ثروت، نيروي سياسي و فعاليت هاي فكري و هنري را بدست مي گيرند. ماركس چنين استدلال مي كرد كه بيشتر كساني كه وسايل توليد را در اختيار دارند، قدرتمندترين طبقه را در جامعه تشكيل مي دهند، در نتيجه ، بيشترين پاداش را دريافت مي كنند.

ماركس چندان به تحليل رفتار طبقه سرمايه دار علاقه مند نبود. ماركس معتقد است كه در همه حوامع مبتني بر كنترل وسايل توليد، نظام قشربندي پديد مي آيد. چنين واقعيتي در بردارنده اين نكته است كه كساني كه از وسايل توليد موجود سود مي برند، به حفظ وضع موجود علاقه مند هستند. اعضاي طبقات بالا در راستاي فزوني منافع خود به گونه اي رفتار مي كنند كه در درازمدت ، به پيدايش راههاي نوين توليد كالاها منجر مي شود.(همان)

در نگاه ماركس، ماهيت جامعه سرمايه داري ايحاب مي كند كه مالك كارخانه سودش را با تملك منافع حاصل از كارگر به حداكثر برساند. از سوي ديگر قدرت اقتصادي طبقه سرمايه داري به وي امكان مي دهد تا اهرم هاي قدرت سياسي را در خدمت منافع خودش بدست گيرد. (تامين 1373: 6)

مفهوم طبقه در نظر ماركس، ما را به سوي نابرابريهاي اقتصادي به طور عيني ساختاری در جامعه هدايت مي كند .طبقه از نظرماركس ، به باورهايي كه مردم درباره موقعيت خود دارند اشاره نمي كند، بلكه به شرايط عيني كه اجازه مي دهد بعضي ها بيشتر از ديگران به پاداش ها ي مادي دسترسي داشته باشند اشاره مي كند.

با توجه به مطالب بالا نتيجه مي گيرييم كه از نظرماركس ، زماني كه خود آگاهي طبقاتي شكل مي گيرد و پرولتاريا را به سمت انقلاب سوق مي دهد، انگيزه پيشرفت تجلی می‌کند. چون پرولتاریا مي خواهد با شكستن ساختارها راهي براي پيشرفت و ترقي خود در جامعه باز كند و خودش را از وضعيت استثماري خارج نمايد. مارکسیست‌های مختلف, برداشت‌های بسیار متفاوتی از مارکسیسم و تحلیل مسائل جهان دارند، اما موضوعی که تقریباً همه در آن توافق دارند:«واژگونی نظام سرمایه‌داری از طریق انقلاب کارگران و لغو مالکیت خصوصی و کار مزدی و ایجاد جامعه‌ای بی طبقه با مردمی آزاد و برابر و در نتیجه، پایان«ازخودبیگانگی» انسان است. (که کمونیست‌ها معتقدند در جهان سرمایه‌داری ناگزیر است)» .
مارکس و انگلس همانند بقیه سوسیالیست‌ها، تلاش کردند تا به کاپیتالیسم و سیستم هایی که در جهت به خدمت گرفتن کارگران پایه ریزی شده بودند خاتمه دهند. و این خصلت آنان را از دیگر فیلسوفان متمایز می‌کند؛ خصلت انقلابی بودن. آن دو در تمامی میارزات عصر خود فعالانه در اردوی کار شرکت داشتند.

اما آنچه مورد سؤال اغلب نظریه پردازان فمینیست، از سیمون دوبوار به بعد است ، نادیده گرفتن زن در جنجالی ترین نظریه کل تاریخ بشر است ؛ که چرا مارکس در تمام کتاب سرمایه و پیش و بعد از آن ، به کارخانگی و نیروی کار زن نپرداخته است ، چرا استثمار نیروی کار خانگی را به عنوان بنیاد استثمار ندیده است . کار ی که با تمام تعاریفی که از کار دارد می‌خورد (صورت دهی به ماده و آفرینش ارزش ) و تازه بی مزد هم هست و اینکه همین بی مزد بودن آن موجب می‌شود که زنان همواره در موقعیتی نازل تر از مردانی باشند که به آنان وابسته اند .

پس از دوبوار که ضعف‌های مارکس و ضعف جنبش سوسیالیستی را آشکار میکند کانت، مارکس و انگلس ، دیگر آن معصومیت گذشته خود را ندارند . مارکس جامعه سرمایه داری را تحلیل کرد تضاد بنیادی آن را باز شناخت و جهت تکامل آن را جانبدارانه ترسیم کرد ، یعنی پایان تضاد یا حل آن را هم دید، اما آنچه را ندید زن بود، روایت مارکس از پرولتاریا، محو طبقه کارگر در پایان مبارزه خود است ، یعنی او هویت خود را نفی می کند اما زن هویت خود را نفی نمی کند، او « زن » می‌شود زنی با هویتی دیگر که خود آزادانه آن را تعریف می‌کند.

رزا - گوهری

نه به ارتجاع! نه به سرمايه‌داري!

2011-06-12T16:06:00.000-07:00

جدال جناح‌هاي درون حكومتي اين‌بار رنگ وبويي ديگر گرفته است. كانون اين منازعات اين‌بار در بين اصول‌گرايان حامي ولي فقيه، بيت رهبري و روحانيون از يك طرف، و جناح دولت و طرفدارانش، يا به اصطلاح جريان انحرافي، از طرف ديگر است.

ريشه اين اختلافات چيست؟

بحران خاورميانه و رشد جنبش‌هاي دموكراسي‌خواهي در ايران، سوريه، يمن، ليبي، مصر و بحرين نسيمي گذرا نيست بلكه طوفاني پرفراز و نشيب است. فساد اقتصادي ديكتاتورها و دولت‌هاي سركوبگر در اين كشورها بي‌سابقه است. استثمار شديد كارگران و طبقات متوسط، سركوب مردان و زنان، زندان، شكنجه، سانسور و تحميق فرهنگي و... فصل مشترك تمامي اين رژيم‌هاست، لذا اين اعتراضات و جنبش‌ها در عين تنوع روش‌هايشان عمدتا سمت‌وسويي مشابه و عمدتا ضد ديكتاتوري دارند. اين جهت‌گيري تمامي ديكتاتورهاي دنيا را به وحشت انداخته است، از جمله ديكتاتورهاي خودكامه منطقه و به تبع آن غرب، وسرمايه‌داري جهاني كه منافع خود در منطقه را در خطر مي‌بيند. خيزش‌هاي مردمي زمين زير پاي ديكتاتورها را به لرزه در ‌آورده و يكدستي و يكپارچگي آنان ترك برداشته است. هر گروه و جناح تلاش مي‌كند براي سركوب و يا تغيير مسير و ممانعت از راديكاليزه شدن اين جنبش‌ها در همدستي با غرب پيشدستي كند تا بتواند از مهلكه جان بدر ببرد. در مصر، تونس، يمن و ليبي نئوليبرال‌هاي درون و بيرون حكومت و ‍ژنرال‌هاي نظامي در يك نمايش هدفمند به مردم پيوسته‌اند و تلاش دارند جنبش‌ها را به راهي ببرند كه خود مي‌خواهند. در ايران نيز حاميان ولايت فقيه كه عقبه‌اش از خميني و بيت‌رهبري، خامنه‌اي و اعوان و انصارش، مجلس و سپاه و اطلاعات آغاز و به لمپن‌هاي مداح و چماق به دست ختم مي‌شود از يك طرف با سركوب عيان و آشكار، و از سوي ديگر با تلاش براي حذف رقيب، سعي در حفظ حاكميت عبا و عمامه براقتصاد و شيرهاي نفت دارند. اما جناح رقيب، يعني «جريان انحرافي» كه از حمايت‌هاي بيدريغ «رهبري» نااميد شده و خود را در خطري جدي‌تر مي‌بيند براي آويزان شدن به دامان غرب بر رقيب پيشي مي‌گيرد.

دلايل اين رويارويي‌ها اگر چه اين‌بار ظاهرا از جنس رابطه با امام زمان است، اما در واقع ريشه در همان رويارويي‌ها و تضادهايي دارد كه جنبش‌ سال 88 و جنبش‌ها و اعتراضات قبل از آن را برانگيخت. دعواي آنان بر سر سهم‌بري از خوان گسترده‌ درآمد ملي است و تضادشان با مردم است كه از فقر، گراني و سركوب به جان آمده‌اند.

فساد شديد و بي‌سابقه اقتصادي، بيكاري، فقر و تورم، كشور را در شرايطي بحراني قرار داده است. دسته‌بندي‌هاي درون حكومتي گرچه در فساد و ارتشاء، منافع دسته و گروه خود را مد نظر دارند، اما در حل تضادشان با مردم و سركوب تحركات اقتصادي و آزادي‌خواهانه آنان همداستانند. اگر احمدي‌نژاد كه خود دست‌پروده ولي فقيه و حامي بي‌چون وچراي ديكتاتوري بود حال به دشمني توطئه‌گر تبديل شده، نه بواسطه همراهي و يا همدلي او با منافع و مطالبات مردم، بلكه به واسطه زياده خواهي او از اين خوان گسترده است. وي و طرفدارانش فعلا سياست كجدار و مريز پيشه كرده‌اند و از رقيب مي‌خواهند دست از شماطت آن‌ها بردارد تا «كارشان را بكنند». اصول‌گرايان حامي ولايت فقيه نيز مي‌دانند دميدن بر اين آتش ممكن است اوضاع بحراني مملكت را بحراني تر كرده و شعله‌هاي زيرخاكستر جنبش‌هاي مردمي را دوباره فروزان كند، بنابراين تلاش دارند تا جايي كه امكان دارد دم دراز احمدي‌نژاد را بچينند و او را تا پايان دوره رياست جمهوري‌اش تحمل كنند.

آيا سرمايه‌داري جهاني طالب دموكراسي در منطقه است؟

سرمايه‌داري جهاني براي تامين منافعش در منطقه نياز به خاورميانه‌اي امن دارد. جنبش‌هاي منطقه و نارضايتي‌هاي اقتصادي – سياسي مردم عرصه را نه تنها بر ديكتاتورها كه بر سرمايه‌داري جهاني نيز تنگ كرده است. اگر زماني نه چندان دور سرمايه‌داري جهاني براي تامين منافعش، به بهانه توليد سلاح هسته‌اي و يا مبارزه با ارتجاع ِ طالباني به منطقه نيروي نظامي ‌فرستاد، حال با همان انگيزه، اما با بهانه‌اي ديگر، سعي در كنترل جنبش‌هاي منطقه دارد. سرمايه‌داري براي كنترل جنبش هاي منطقه، در جهت منافع خود، در هر كشور بنا بر موقعيت ِ نيروهايش در آن كشور سياستي متفاوت اتخاذ كرده است. براي سرنگوني قذافي و به بهانه همراهي و همدلي با جنبش‌دموكراسي خواهي مردم ليبي، هواپيماهاي بمب‌افكنش را عازم ليبي مي‌كند و اصلا هم دلش براي مردم نمي‌سوزد كه گاه روي سرشان بمب بريزد. از جنبش‌هاي ضد ديكتاتوري مصر و تونس حمايت مي‌كند، اما براي سركوب جنبش‌هاي ضد استبدادي بحرين همدست عربستان سعودي مي‌شود. بنابراين آنچه كه تعيين كننده سياست غرب در برخورد با جنبش‌هاي منطقه است نه مطالبات اين جنبش‌ها كه منافع سرمايه‌داري جهاني است، كه همانا چپاول منابع طبيعي، استثمار كار ارزان، تامين بازار براي كالاهاي توليدي‌اش در منطقه و ... است، و هيچكدام از اين‌ها نصيب غرب نخواهد شد مگر اينكه مردم اين كشورها تحميق شوند، جنبش‌هايشان سركوب شود يا به بيراهه رود و هرگز دموكراسي در آن‌ها برقرار نشود.

به كدام نيرو بايد متكي باشيم؟

در اين شرايط مردم ايران، به ويژه نيروهاي پيشرو در شرايطي تعيين كننده قرار گرفته‌اند. بحران‌هاي سياسي و اقتصادي و شكاف‌هاي روزافزون درون حكومتي گرچه باعث سست شدن پايه‌هاي حاكميت جمهوري اسلامي شده اما از طرف ديگر باعث افزايش شدت سانسور و سركوب نيز شده است و اين امر بازبيني سياست‌هاي مبارزاتي و اتخاذ تاكتيك‌هاي جديد مبارزه را الزامي مي‌كند.

از طرف ديگر رشد و همه‌گير شدن جنبش‌هاي مردمي در منطقه و وحشت سرمايه داري جهاني از به خطر افتادن منافعش در اين كشورها، باعث حضور آشكار و نهان آن‌ها در منطقه، توسعه و افزايش رسانه‌هاي مدافع سياست‌هاي غرب و تلاش عوامل اطلاعاتي آنان براي نفوذ در جنبش‌هاي مردمي و كنترل و به انحراف كشيدن اين جنبش‌ها شده است.

همه از مردم و خيزش‌هاي مردمي مي‌ترسند: اصول‌گرايان بيت رهبري و روحانيون ، «جريان انحرافي»، «فتنه‌گران» ِ حامي ولي فقيه، سرمايه‌داري جهاني و مدافعانش. بنابراين بايد بدانيم براي برزمين كوفتن اين ترسويان از كجا بايد نيرو بگيريم: از خودمان، از نيرو و جنبش‌هاي مردمي. بنابراين تمام نيروي خود را بايد در جهت اعتلا، ارتقا و استقلال اين جنبش‌ها هزينه كنيم. بايد بدانيم كه حمايت از اين يا آن جناح جمهوري اسلامي و يا دل بستن به دست نشانده‌هاي غرب، چون كرزاي يا نوري‌المالكي، قرباني كردن مطالبات و منافع خودمان، يعني مردم، در مسلخ ارتجاع و سرمايه‌داري است.

زناني ديگر

22/3/1390

اعلامیه "زنانی دیگر" به مناسبت اول ماه مه

2011-04-25T06:09:00.000-07:00

زنان کارگر

در تشکل‌های مستقل خود برعلیه نظام سرمایه داری و مرد سالارجمهوری اسلامی متحد شوید!

روز جهانی کارگر، فریاد اعتراض زنان و مردان کارگر بر علیه استثمار سرمایه داری است. روز جهانی کارگر،نماد مبارزات تاریخی زنان و مردان کارگر بر علیه سلطۀ نظام طبقاتی است. روز جهانی کارگر، نشانۀ زنده ماندن و تداوم مبارزات زنان و مردان کارگر تا رسیدن به دنیایی عاری از هر گونه تبعیض است. روز جهانی کارگر،سمبل مبارزه تا رهایی و ایمان به تحقق جامعۀ کمونیستی است.

امسال روزکارگر در شرایط خاصی فرا می رسد، شرایطی که :

- حداقل دستمزد کارگران در سال جدید ماهانه سیصد و سی هزار تومان تعیین شده، آن هم دروضعیتی که خط فقر بنا بر آمار رسمی رژیم، درآمد ِ ماهانه حدود یک میلیون تومان است .

- تعداد زیادی از واحدهای تولیدی به دلیل حذف یارانه ها و افزایش نجومی قیمت ِ انواع سوخت به تعطیلی کشیده شده و بیکاری رشدیابنده که از قبل نیز وجود داشت سیری سرسام آور پیدا کرده است . قابل توجه آن که از نظر وزارت کار، شاغل کسی است که حداقل یک ساعت در هفته کار کند. حتی با این تعریف هم بر اساس آمار نمایندگان مجلس ، نرخ بیکاری 15%، و تعداد بیکاران چهار میلیون نفر می‌باشد. این آمار بویژه در اواخر سال گذشته و شروع سال جدید به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است . در همین روزهای اخیر در آستانۀ روز کارگر ، پنج هزارنفر از کارگران کوره پزخانه‌های آجرپزی بوئین زهرا و صد و چهل نفر از سیصد و پنجاه کارگر کارخانۀ مهرام به خیل بیکاران پیوستند .

- بسیاری از کارگران ماه‌هاست که حقوق خود را دریافت نکرده اند و در بعضی نقاط تا یک سال پرداخت حقوق آنان به تاخیر افتاده است .

- کاهش هزینه‌های تولید، قراردادهای موقت و سفید امضای ِ کار و اخراج های وسیع کارگران، به عنوان ابزارهای اجرایی ِ خصوصی سازی ،کارگران را در شرایط بسیار ناگواری قرار داده است.

- نرخ افزایش تورم، سفرۀ کارگران را خالی تر از پیش کرده و گرانی سرسام آور بیداد می کند ، آخرین نرخ تورم اعلام شده 22% بوده است، آن هم در شرایط رشد اقتصادی " صفر ".

- بسیاری از فعالین جنبش کارگری همانند فعالین سایر جنبش‌ها در بند دیکتاتوری خونریز اسلامی اسیر هستند و تحت شکنجه‌های وحشیانۀ رژیم در آستانۀ مرگ قرار گرفته و یا در انتظاراجرای احکام اعدام بسر می برند .

- موج جدید حرکات و اعتراضات کارگران در کشورها ی مختلف بر علیه افزایش سن بازنشستگی، افزایش ساعت کار، کاهش دستمزد و ...شکل گرفته و اوج گیری مرحلۀ جدیدی از مبارزات کارگران را نوید می دهد .

- اعتراضات مردمی در کشورهای مختلف به ویژه شمال آفریقا و خاورمیانه آغاز شده و جهان در تب و تاب تغییر و تحول به سر می برد، این حرکات بر بستر بحران اقتصادی جهانی و تمایلات رشد یابندۀ مردم برای عدالت اقتصادی، بهبود شرایط رفاهی ، آزادی‌های فردی و اجتماعی و مقابله با دیکتاتوری شکل گرفته و شرایط حساس و تعیین کننده‌ای را رقم زده است .

واما، امسال روز کارگر درشرایطی فرا می رسد که کارگران دراین اوضاع نابسامان و نگران کننده بسر می‌برند، شرایطی که برای زنان کارگر به مراتب ناگوارتراست. فقرو بیکاری به طور روز افزون چهرۀ زنانه پیدا کرده است. زنان از نظر سطح حقوق و مزایای شغلی هنوز با مردان فاصلۀ زیادی دارند و در بهترین حالت، برغم کار مساوی و نرخ استثمار برابر با مردان، میزان حقوقشان 60% حقوق مردان است. علاوه بر اختلاف دستمزد، زنان در محل کاربا انواع خشونت از جمله خشونت‌های اقتصادی، جنسی و... مواجه هستند.

چهرۀ زنانۀ بیکاری در سال های اخیر، برغم افزایش دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و متخصصین زن، عریان‌تر شده و درصد بسیار بالایی از زنان، بیکار هستند. آمارهای رسمی در سال گذشته میزان اشتغال زنان را حدود 17% اعلام کردند. بعلاوه ، در شرایطی که کارفرمایان، به خاطر امکان پرداخت مزد کمتر، ترجیح می دهند دربرخی از مشاغل از کارگران زن استفاده کنند، آمار زنان شاغل کارگرهمچنان کاهش یافته و زنان ناگزیز به شغل های کاذبی همچون دست فروشی ، تکدی گری، تن فروشی و ... روی آورده‌اند ودر این مشاغل نیز مورد تعرض و خشونت های مختلف قرار می گیرند.

ستم دیگری که به لطف سیستم سرمایه داری شامل حال زنان اعم از کارگر و غیر کارگر، شاغل و خانه دارمی شود کار خانگی است، کاری که در نظام جمهوری اسلامی توجیهات آن‌جهانی نیز یافته است. کار بدون دستمزدی که زنان را در سیستم فرسایندۀ خانگی پژمرده می‌کند و علی رغم نقش موثر آن در تولید و بازتولید نظام سرمایه داری هیچ حاصلی برای زنان ندارد.

موقعیت اسف بار زنان سرپرست خانوارکه از محروم ترین اقشارزنان بشمار می روند از دیگر نمونه‌های ستم بر زنان درنظام واپس گرای جمهوری اسلامی است ، جمعیتی بالغ بریک میلیون وهفت صد هزار نفر( براساس آمار نه چندان واقعی سازمان بهزیستی) و مستمری ماهانه‌ای، حداکثر سی هزار تومان.

ما زنانی دیگر، اعتقاد داریم که مطالبات نهایی طبقه کارگر تنها در جامعه ای عاری ازهر گونه تبعیض به تحقق خواهد پیوست ، جامعه‌ای عاری ازطبقه، مالکیت خصوصی، استثمار، مردسالاری و هر گونه سلطه. تنها راه رسیدن به این جامعه سرنگونی نظام‌های حاکم سرمایه داری و از آن جمله رژیم سرمایه‌دار و واپس‌گرای جمهوری اسلامی است. این امر در پروسه‌ای طولانی شکل خواهد گرفت، اما مطالبات حداقلی کارگران را باید در هر شرایطی طرح کرده و در جهت تحقق آن تلاش نمود .

از آنجا که نظام جمهوری اسلامی بنا برماهیت طبقاتی خود، همچون سایر سیستم های سرمایه‌داری با مطالبات نهایی کارگران درستیز بوده و قادر به پاسخگویی آن‌ها نیست، و از طرف دیگر به واسطۀ ماهیت مذهبی خود اساسا نظامی زن‌ستیز و مبتنی بر تبعض‌های جنسیتی است، علاوه بر طرح مطالبات کارگران به طور کلی، همواره باید برمطالبات خاص زنان کارگر، به طور جداگانه تاکید نمود.

زنانی دیگر، ضمن بزرگداشت روزجهانی کارگر، از مطالبات حداقلی کارگران ، بویژه مطالبات خاص زنان کارگر به شرح زیر حمایت می کنند :

- آزادی کلیۀ کارگران در بند

- آزادی اعتصاب، تظاهرات و ایجاد تشکل های کارگری در محیط های کاری و حضور نمایندگان واقعی کارگران زن و مرد در تدوین قوانین‌کار و هرگونه تصمیم‌گیری در مورد کارگران

- آزادی ایجاد تشکل های مستقل زنان کارگر در زمینۀ مطالبات خاص آنان وهمچنین پی گیری مطالبات عام زنان کارگر در ارتباط با دیگر جنبش‌ها ی اجتماعی با در نظر گرفتن ضرورت همبستگی و حمایت جنبش کارگری و جنبش زنان

- تعطیلی رسمی روز اول ماه مه (11 اردیبهشت) به عنوان روز جهانی کارگر، و رفع محدودیت‌ها و موانع برای طرح ِ مطالبات واقعی کارگران

- تعیین حداقل دستمزد کارگران براساس معیارهای اقتصادی منطبق بر شرایط عینی جامعه که تامین کنندۀ رفاه نسبی کارگران باشد

- تعیین مزد مساوی برای زنان کارگر در برابر کار مساوی با مردان و پرداخت دستمزد زنان بدون اِعمال تبعیض جنسیتی

- تغییر قوانین کار و لغو قوانینی که به هر صورت استثمار بیشتر کارگران را در دستور کار خود دارد. از جمله لغو قراردادهای موقت و سفید امضا ، مشمولیت قوانین کار بر کارگاه‌های کوچک و کارگاه‌های خانگی و شرکت های پیمان کاری که اکثر کارگران آن‌ها زنان می‌باشند

- لغو قوانین تبعیض آمیزو تعیین قوانین یکسان برای زنان کارگر در مورد استخدام ، شرایط کار، ارتقای شغلی ،تعیین مرتبه بندی مشاغل ،مشخص کردن مشاغل سخت برای زنان و برخورداری زنان از حق عائله مندی ، منع قانونی اخراج زنان باردارو...

- برقراری مرخصی‌های بلندمدت برای بارداری و زایمان

- ایجاد شیرخوارگاه و مهدکودک‌های رایگان در محل کار

- تغذیه مناسب در محل کار، به ویژه برای زنان باردار و شیرده

- برقراری سرویس‌های رایگان ایاب و ذهاب

- تامین بیمه و درمان رایگان برای کارگران

- ممنوعیت کار کودکان

- منع بردگی جنسی، توانمند سازی کارگران جنسی و ایجاد شغل برای زنان وکودکانی که به بردگی جنسی رانده شده‌اند. نظام ایدئولوژیک اسلامی بی‌آنکه به حقوق انسانی این زنان و کودکان توجه کند تنها راه حل را حذف و در بهترین حالت نادیده گرفتن آنان می‌داند. این قربانیان که از هیچ حق انسانی و قانونی برخوردار نیستند مورد انواع آزار و جنایات رسمی و غیررسمی قرار می‌گیرند.

- ...

ائتلاف جنبش زنان با جنبش کارگری، بر اساس نیرو‌های مشترک در این دوجنبش: یعنی زنان کارگر ، زنان خانواده های کارگری و بخش چپ جنبش زنان، در تشکل‌های مستقل، ضامن تداوم مبارزات و استقرار رادیکالیسم در این دو جنبش، یعنی جنبش کارگری وجنبش زنان خواهد بود.

تنها راه رهایی کامل زنان، جنبش مستقل آنان تا تحقق و تثبیت جامعۀ کمونیستی است

زنانی دیگر

اول ماه مه،یازده اردیبهشت1390

طبقه

2011-04-11T06:05:00.000-07:00

طبقه

اساس مارکسیسم آن طور که در «مانیفست کمونیست» (نوشته مارکس و انگلس) بیان شده‌است بر این باور استوار است که تاریخ جوامع تاکنون تاریخ مبارزه طبقاتی بوده‌است و در دنیای حاضر دو طبقه، بورژوازی و پرولتاریا وجود دارند که کشاکش این دو، تاریخ را رقم خواهد زد.

محور اصلي درك نظرات مارکس ،شناخت نقش اساسي طبقات اجتماعي است. درواقع در ديدگاه تقسيمات طبقاتي اساسي ترين تقسيمات را در جامعه سرمايه داري و نيز در ديگر نظام هاي اقتصادي تشكيل مي دهند.ماركس در آثار گوناگون خود به تقسيمات طبقاتي اجتماعي اهمیت داده است و بدين سان،اهميت ديگر تقسيمات اساسي اجتماعي ،مانند جنسيت ، نژاد و قوميت ، را دست كم گرفته است.

گورويچ معتقد است كه اولين بار مفهوم طبقه در مقاله "سهمي در نقد فلسفه حقوق هگل " در سال 1843 توسط كارل ماركس به كار رفته است. (گورويچ 1357: 32)

به نظر ماركس آفرینش ارزش ، صورت دهنده نیروی کار است و پايه تحولات اجتماعي بر مبناي پيشرفت ها و تغييراتي است كه در شيوه توليد پديد مي آيد . وقتي شيوه توليد جديدي جايگزين نحوه قديمي توليد شود ، اين امر سبب دگرگوني زندگي اجتماعي مي گردد . نيروهاي توليد ي و روابط توليد در هر جامعه به منزله مبنايي است كه ساخت اجتماعي آن جامعه را تعيين مي كند.

نيروهاي توليدي شامل انسان و تجربياتش ، ابزار توليد ، مواد اوليه ، ساختمان زمين ، ماشين و روابط توليد ي شامل نحوه مالكيت و روابط انساني ناشي از آن كه مي تواند به صورت طبقه اجتماعي تجلي كند.

ماركس بدون آنكه نقش عواملي چون «قدرت» يا «شيوه زندگي» رانفي كند، واقعيت اساسي جامعه را مالكيت و آن را زيربنا مي نامد، او در مباحثاتش از سیر تکاملی بریتانیای پس از قرن شانزده بسیار سود جسته و نشان می دهد که اجاره بهای زمین چگونه به سرمایه و متعاقباً به سرمایه داری صنعتی مبدل شد. تولید کالا ابتدا به فرایندی اجتماعی تبدیل شد و هر کارگر بیش از گذشته برای گذران زندگی به سرمایه دار وابسته شد که هم کارخانه و هم ابزار تولید را در اختیار داشت از این رو ، تولید کنندگان در فرایند کار تنها به عنوان نیروی کار شرکت داشتند ، نیروی کار با مزدی مبادله می‌شد که برای گذران نیازهای اولیه زندگی او ( و خانواده اش) مصرف می‌شد . این مرحله از تکامل سرمایه داری مناسبات طبقاتی عینی کاملاً آشکار و عاری از هر گونه پیچیدگی نمایان می‌شود. که در آن وظایف کاری هر کس مجزا و ساده شده است . و از اینجاست که مناسبات اجتماعی استثمارگرایانه به وجود می‌آید که در آن غیرتولید کنندگان می‌توانند ارزش افزوده تولید را تصرف کنند. بنابراین، تئوری طبقاتی به تنهایی برای بررسی مناسبات تولیدی ضرورتاً استثمارگرایانه و ستیزگرایانه که در یک سو تولیدکنندگان ارزش افزوده و در سوی دیگر ، غیر تولید کنندگان که مالکیت خصوصی ابزار تولیدرا در دست دارند کاملاً به جاست( مارکس و انگلس1896 ). بنابر گفته مارکس همین رابطه است که تعارض ناگزیر شیوه تولید سرمایه داری را بنا نهاده و بنیان ساختاری تضاد و پیکار دو طبقه اصلی، یعنی پرولتاریا و بورژوازی است . برای مارکس، این‌ها نیروهای حاکم بر تغییرات اجتماعی هستند زیرا طبیعت آشتی ناپذیر ستیز طبقاتی تنها می تواندبه تخریب این شیوه تولید منجر شود . از این رو برای مارکس تمام تاریخ ، تاریخ مبارزه طبقاتی است که هر شیوه تولید ، بذر نابودی خود را در بردارد. هر چند به علت بی ثباتی این مناسبات ، مشروعیت بخشی به موقعیت استثمارگرایانه برای طبقه سرمایه دار، ضروری است و این برعهده جریانات متعدد ایدئولوژیکی و فرهنگی است که در شکل دهی ساختار جامعه ، ماهیت استثمارگر مناسبات طبقاتی را پنهان می کنند، که در اساس مادی این شیوه تولید ریشه دارد.

براساس اين زيربنا نهادهاي اجتماعي –فرهنگي قرار دارند كه مارکس آن ها را روبنا مي نامد ، ازجمله قدرت شيوه هاي فرهنگي ، صورت هاي زندگي خانوادگي فرايند هاي آموزش و پرورش و عواملي از اين قبيل (تامين 1373: 6)

از نظر ماركس طبقه ، جدا و مستقل از افراد بوده و شيوه رفتار وشرايط زندگي اقتصادي خود را تعيين مي كند.

به طور كلي طبقات از نظر ماركس داري ويژگيهاي زير مي باشند:

1- در جريان توليد ، موقعيت همه آن ها ، يكسان باشد.

2- منافع مشترك اقتصادي يكساني داشته باشند.

3- به آگاهي طبقاتي رسيده باشد .

4- به مرحله خصومت طبقاتي رسيده باشند.

5- از نظر رواني و طبقاتي، همبستگي و با يكديگر ،پيوند داشته باشند.(لهسايي زاده 1377 :23)

از نظر ماركس تقسيم جامعه به طبقات نه بر بنياد ثروت است و نه بر مقدار در آمد .شرط ضروري تشيكيل يك طبقه وجود "دشمن طبقاتی " است . از نظر ماركس ، بايد دومرحله پشت سر گذاشته شود تا يك طبقه ي اجتماعي به وجود آيد .نخست "طبقه در خود " است كه در آن افراد با منافع مشترك در نظام توليدي ، بدون آگاهي طبقاتي ، با يكدگر زندگي مي كنند . دوم " طبقه براي خود " است كه افراد را به همبستگي و انسجام طبقاتي مي رساند .(همان ) بنا به دیدگاهی هر گاه طبقه کارگر به مرحله طبقه برای خود برسد، دیگر جامعه طبقاتی نیست

طبقه ي در خود اين است كه اعضاء طبقه از درك جايگاه طبقاتي شان عاجزند ، روشهاي دفاع از موقعيت خود را نمي شناسند و منافع واقعي طبقاتي خود را تشخيص نمي دهند . در عوض طبقه براي خود طبقه آگاه است و بخش بزرگي از اعضا بطور آگاهانه خود را وابسته بدان مي دانند و فكر مي كنند كه با طبقه ي ديگر در حال مبارزه اند .مادامي كه بيشتر افراد در يك طبقه " در خود " قرار دارند، اعضاء آن براي پيش افتادن از ديگر اعضاء با هم مبارزه مي كنند و رقابت درون طبقاتي به جود مي آيد . در اين حالت تعارض طبقاتي رنگ مي بازد . برطبق گفته ماركس اين افراد در قالب ارزش ها يا مفاهيمي می انديشند كه براي دوام موقعيت طبقه مسلط كاركرد دارد. لذا هر فردي اگر چه ممكن است بطور معيني عضوي از طبق پايين باشد ، اما ممكن است بطور ذهني خود را چنان تشخص بخشد يا عمل كند كه با موقعيت طبقه ديگر خود را سازگار کند (يعني در جهت منافع طبقه ديگر رفتار نماييد)(ليپست و همكاران 1381: 36)

ليپست معتقد است كه ماركس ، همبستگي بالايي ميان جايگاه طبقاتي بعنوان امري عيني، و آگاهي طبقاتي بعنوان امري ذهني نمي بيند. چون اگر آگاهي طبقاتي كامل د ر جامعه معيني به وجود آيد ، آن جامعه در نيمه راه انقلاب است.

طبقه مسلط ،مشروعيت اجتماعي همچون مدرسه و كليسا را مورد حمايت قرار مي دهد و بدين ترتيب آگاهي كاذب در بين مردم ايجاد مي كند.(همان)

به طور كلي مفهوم ماركسيستي ساخت طبقه ،دو قطبي است .جامعه سرانجام بر اساس نبرد طبقاتي به دو طبقه تقسيم خواهد شد.

به طور خلاصه ، بنيان طبقات اجتماعي براي ماركس مبتني بر نقشي است كه طبقات در توليد، پخش و توزيع اموال اقتصادي ايفا مي كنند، همين نقش است كه سطح زندگي ، آگاهي طبقاتي ، ايدئولوژي، فرهنگ ، حرکات سياسي و ديگر جنبه هاي طبقات اجتماعي را تعيين مي كند ، طبقاتي كه وجودشان از راه نبردي آشکار می‌شود كه بين آنها براي رسيدن به قدرت در جريان است. (گورويچ 1358: 47)

ماركس ،همواره در نوشته هايش به دو طبقه اصلي (بورژوازي و پرولتاريا ) اشاره كرده و نه بیشتر كه علت آن پيچيدگي نظامهاي طبقاتي بوده است . وي با اين روش خواسته با محدود كردن كار خود ، فرضيات مورد نظرش را دنبال كند نه اينكه واقعا منكر ساير طبقات اجتماعي باشد.

1- فئودالهاي بزرگ

2-بورژوازي

3-خرده بورژوازي

4- طبقات بزرگ و متوسط دهقانان

5- خرده دهفانان آزاد

6- كارگران كشاورزي

7- دهقانان وابسته به زمين

8- كارگران صنعتي (گورويچ 358 )

ماركس ، در پايان عمر خود ، از پيدايش يك طبقه نوين متشكل از مديران، ديوانداران و مراقبان صنايع بزرگ ( بوروكراتها ) هشدار داد. ( لهسايي زاده 1377: 24)

در برخي از نوشته هاي ماركس طبقه حاكم ، اقليتي اند كه زمام توليد اقتصادي ، توزيع ثروت ، نيروي سياسي و فعاليت هاي فكري و هنري را بدست مي گيرند. ماركس چنين استدلال مي كرد كه بيشتر كساني كه وسايل توليد را در اختيار دارند ، قدرتمندترين طبقه را در جامعه تشكيل مي دهند ، در نتيجه ، بيشترين پاداش را دريافت مي كنند.

ماركس چندان، به تحليل رفتار طبقه سرمايه دار علاقه مند نبود . ماركس معتقد است كه در همه حوامع مبتني بر كنترل وسايل توليد، نظام قشربندي پديد مي آيد . چنين واقعيتي در بردارنده اين نكته است كه كساني كه از وسايل توليد موجود سود مي برند، به حفظ وضع موجود علاقه مند هستند. اعضاي طبقات بالا در راستاي فزوني منافع خود به گونه اي رفتار مي كنند كه در درازمدت ، به پيدايش راههاي نوين توليد كالاها منجر مي شود.(همان)

در نگاه ماركس ، ماهيت جامعه سرمايه داري ايحاب مي كند كه مالك كارخانه سودش را با تملك منافع حاصل از كارگر به حداكثر برساند. از سوي ديگر، قدرت اقتصادي طبقه سرمايه داري به وي امكان مي دهد تا اهرم هاي قدرت سياسي را در خدمت منافع خودش بدست گيرد. (تامين 1373: 6)

مفهوم طبقه در نظر ماركس ، ما را به سوي نابرابريهاي اقتصادي به طور عيني ساختاری در جامعه هدايت مي كند .طبقه از نظرماركس ، به باورهايي كه مردم درباره موقعيت خود دارند اشاره نمي كند ، بلكه به شرايط عيني كه اجازه مي دهد بعضي ها بيشتر از ديگران به پاداش ها ي مادي دسترسي داشته باشند اشاره مي كند.

با توجه به مطالب بالا نتيجه مي گيرييم كه از نظرماركس ، تجلي انگيزه پيشرفت را زماني كه خود آگاهي طبقاتي شكل مي گيرد و پرولتاريا را به سمت انقلاب سوق مي دهد، مي توانيم شاهد باشيم . چون پروتاليا مي خواهد با شكستن ساختارها راهي براي پيشرفت و ترقي خود در جامعه باز كند و خودش را از وضعيت استثماري خارج نمايد.مارکسیست‌های مختلف, برداشت‌های بسیار متفاوتی از مارکسیسم و تحلیل مسائل جهان دارند، اما موضوعی که تقریباً همه در آن توافق دارند:«واژگونی نظام سرمایه‌داری از طریق انقلاب کارگران و لغو مالکیت خصوصی و کار مزدی و ایجاد جامعه‌ای بی طبقه با مردمی آزاد و برابر و در نتیجه، پایان«ازخودبیگانگی» انسان است. (که کمونیست‌ها معتقدند در جهان سرمایه‌داری ناگزیر است)» .

مارکس و انگلس همانند بقیه سوسیالیست‌ها، تلاش کردند تا به کاپیتالیسم و سیستم هایی که در جهت به خدمت گرفتن کارگران پایه ریزی شده بودند خاتمه دهند. و این خصلت آنان را از دیگر فیلسوفان متمایز می‌کند ؛ خصلت انقلابی بودن . آن دو در تمامی میارزات عصر خود فعالانه در اردوی کار شرکت داشتند

اما آنچه مورد سؤال اغلب نظریه پردازان فمینیست، از سیمون دوبوار به بعد است ، نادیده گرفتن زن در جنجالی ترین نظریه کل تاریخ بشر است ؛ که چرا مارکس در تمام کتاب سرمایه و پیش و بعد از آن ، به کارخانگی و نیروی کار زن نپرداخته است ، چرا استثمار نیروی کار خانگی را به عنوان بنیاد استثمار ندیده است . کار ی که با تمام تعاریفی که از کار دارد میخورد (صورت دهی به ماده و آفرینش ارزش ) و تازه بی مزد هم هست و اینکه همین بی مزد بودن آن موجب می‌شود که زنان همواره در موقعیتی نازل تر از مردانی باشند که به آنان وابسته اند .

پس از دوبوار که ضعف‌های مارکس و ضعف جنبش سوسیالیستی را آشکار میکند کانت، مارکس و انگلس ، دیگر آن معصومیت گذشته خود را ندارند .مارکس جامعه سرمایه داری را تحلیل کرد تضاد بنیادی آن را باز شناخت و جهت تکامل آن را جانبدارانه ترسیم کرد ، یعنی پایان تضاد یا حل آن را هم دید، اما آنچه را ندید زن بود، روایت مارکس از پرولتاریا، محو طبقه کارگر در پایان مبارزه خود است ، یعنی او هویت خود را نفی می کند اما زن هویت خود را نفی نمی کند، او « زن » می‌شود زنی با هویتی دیگر که خود آزادانه آن را تعریف می‌کند.

رُزا - گوهری